Matatabi voor katten

Ik ben bijzonder blij met deze aanwinst in mijn kattenwinkel: matatabi-bolletjes! Al jaren had ik matatabi-stokjes in de kattenwinkel, maar de matatabi-bolletjes zijn voor katten extra aantrekkelijk. Hoe dat zit, leg ik uit in dit artikel. Hier vind je ook interessante informatie over de effecten van kattenkruid, valeriaanwortel en matatabi en veiligheidstips.

Maar eerst: wat is matatabi?

Ik heb er in dit artikel al uitgebreid over geschreven.

De Matatabi-boom is familie van de kiwi-boom. De Matatabi groeit in Azië (met name in China en Japan). De houten stokjes hebben op katten hetzelfde effect als kattenkruid en valeriaan. Katten die reageren op de werkzame stoffen, vinden het fijn om ermee te spelen!

Wat zijn de bolletjes?

Deze matatabi-bolletjes zijn nog véél interessanter voor katten dan kattenkruid, valeriaan en matatabistokjes!

Deze bolletjes zijn de gedroogde vruchten van de Matatabi-boom. Ze hebben vaak een sterker effect op katten dan alle andere geurverrijkers. De bolletjes zijn ongeveer 1 cm in doorsnede. Het is een natuurproduct, dus er zijn ook grotere bolletjes. Als je méér dan een bolletje bestelt, dan zorg ik altijd voor een evenwichtige mix van verschillende maten bolletjes.

Net als bij de matatabistokjes zal zal een kat op deze bolletjes kauwen, zijn wangen eraan afsmeren of rollen over het hele bolletje heen.

Deze bolletjes zijn in Nederland nog heel onbekend. Ik vind het dan ook geweldig dat het gelukt is om ze te kunnen inkopen en ik ben apetrots dat ik ze in mijn kattenwinkel kan aanbieden!

---

Ook veel soorten ‘grote katten’ reageren op geurverrijkende stoffen (met name die van de familie Pantherinae), dat kun je zien in dit leuke filmpje hierboven.

Mijn katten mogen er van mij zo vaak als ze willen van genieten (meestal om de paar dagen, want als je het te vaak geeft of veilig geurverrijkt speelgoed gewoon in huis laat liggen, dan hebben ze er geen interesse meer in).

Ik bied het mijn katten eens in de paar dagen aan. Als ze al direct geen interesse tonen, dan is het ‘nog geen tijd’ en berg ik het direct weer op tot het volgende moment dat ik denk dat we misschien wel even kunnen ‘kruiten‘ zoals ik het altijd noem. 🙂

Filmpje van Koffie, Friet en Wijntje

Ik geef mijn katten vaak een matatabi-bolletje én een Yeowww!-speelgoedje tegelijkertijd. Op het bolletje kauwen ze en ze vinden het heel fijn om dan ook kopjes te geven en te trappen tegen een speelgoedje! Ik heb een videocompilatie gemaakt van mijn (eerdere en huidige) katten die genieten van hun geurverrijkende kattenspeelgoed!

Interessante feitjes

Het lijkt dat katten ontspannen worden van kattenkruid en aanverwante stoffen met hetzelfde effect, maar in wezen ervaren ze positieve spanning.

Het lijkt erop dat katten valeriaan, kattenkruid en andere stoffen ‘tot zich nemen’ naar behoefte*. Dit zou ook verklaren waarom katten soms wekenlang niet omkijken of reageren op speelgoed met kattenkruid, en zich er ineens weer een aantal dagen fanatiek op gaan uitleven.

(*bron: webinar ‘een katvriendelijk huis’, door Maggie Ruitenberg, november 2022)

Tot de leeftijd van 6 maanden oud zijn katten niet in staat te reageren op kattenkruid en soortgelijke stofjes

Veelgestelde vragen over geurverrijking voor katten

Wat zijn de werkzame stoffen in kattenkruid, valeriaanwortel en matatabi, en wat voor effect hebben ze op katten?

Kattenkruid bevat nepetalactone, een lacton die katten speels en opgewonden maakt. Matatabi bevat actinidine, dihydroactinidiolide en nepetalactol, die zorgen voor stimulerend, wrijvend en rollend gedrag. Valeriaanwortel bevat actinidine en valtratine, die de geurzin prikkelen en zowel een stimulerend als licht kalmerend effect geven. Al deze stoffen zijn natuurlijk, veilig, niet verslavend en veroorzaken geen blijvende schade. Het effect duurt kort (10–20 minuten), zodat katten er zonder risico van genieten.

Is het geven van kattenkruid, matatabi of valeriaanwortel aan mijn kat vergelijkbaar met drugs?

Nee. Het effect wordt veroorzaakt door bovengenoemde natuurlijke stoffen, die een plezierige reactie bij katten opwekken. Deze stoffen zijn veilig, niet verslavend, veroorzaken geen ontwenningsverschijnselen en brengen geen blijvende schade toe aan lichaam en geest. Het effect is kortdurend (10–20 minuten) en katten genieten er zonder risico van, waardoor dit soort geurverrijking voor katten absoluut niet te vergelijken is met drugs.

Is matatabi biologisch verkrijgbaar?

Nee. Er zijn geen aanwijzingen dat de teelt van matatabi (Actinidia polygama, ook bekend als Silvervine) intensief gebruikmaakt van bestrijdingsmiddelen. De plant heeft een natuurlijke afweer tegen bepaalde insecten dankzij iridoïden, stoffen die door de plant zelf worden geproduceerd.

In mijn kattenwinkel vind je wel biologische valeriaanwortel en biologisch kattenkruid (van Yeowww!), beide gecertificeerd. Ook KONG gebruikt biologisch kattenkruid in hun geweldige speelgoed.

Kan mijn kat zich verslikken in matatabi-bolletjes of blijven ze tussen de tanden steken?

In al de jaren dat ik matatabi-bolletjes en matatabi-stokjes aan mijn katten geef, heb ik nog nooit meegemaakt dat een kat zich verslikt in een bolletje of dat er een bolletje vast is komen te zitten tussen de tanden. Katten gaan hier zelf enthousiast, maar voorzichtig mee om.

Toch vind ik het belangrijk ervoor te waarschuwen dat dit met een natuurproduct mogelijk is – en dat is ook de reden dat ik altijd adviseer onbewerkte natuurproducten onder toezicht te geven.

Ik verkoop in mijn kattenwinkel héél bewust bolletjes die minimaal 1 cm in doorsnede zijn, of (flink) groter. Gezien mijn ervaringen in de praktijk, is de kans op verslikken of inslikken daardoor minimaal.

Als de bel onverwacht gaat of als ik van huis wegga, dan haal ik altijd EERST de bolletjes weg zodat de katten er niet meer bij kunnen.

Kunnen katten de dunne matatabi-stokjes kapotbijten?

Ja, dat kan en Wijntje is mijn eerste kat die dat doet (zie filmpje). Hij eet het hout ook op als hij de kans krijgt. Hij krijgt om die reden alleen nog dikke matatabi-stokjes die hij niet kapot kan bijten.

Ik durf geen matatabi-bolletjes te geven. Wat is een veilig alternatief?

In de trappelkussentjes zijn de matatabi-bolletjes veilig verwerkt. Jouw kat ruikt het wel, maar kan ze niet in de bek nemen want ze zitten diep verstopt tussen ecologische schapenwol, onderin het kussen. De dikke matatabi-stokjes zijn ook een veilige optie, katten kunnen die niet kapot kauwen.

Mag ik geurverrijking aan mijn kitten geven?

Jazeker mag dat, waarschijnlijk vinden ze het leuk speelgoed. Maar tot de leeftijd van ongeveer 6 maanden oud zijn katten niet in staat te reageren op geurverrijking, het orgaan van Jacobson is dan nog niet helemaal ontwikkeld.

Hoe kan ik mijn katten veilig laten genieten van geurverrijking?

Geef iedere kat zijn eigen ‘persoonlijke ruimte’ om te genieten van geurverrijking (zie foto onderstaand). Sommige katten worden erg enthousiast en slaan of trappen naar de andere katten terwijl ze bezig zijn met hun geurverrijkende stofjes. Wijntje ligt op onderstaande foto iets verder van de andere twee af, zodat hij hen in zijn enthousiasme niet kan raken.

Hoe blijft matatabi aantrekkelijk voor katten?

Berg het matatabi-speelgoed na gebruik op in een zakje, pot of bakje. Matatabi blijft het langst geuren als je ze bewaart op een koele plaats, maar dat het droog wordt bewaard is nog belangrijker dan een koele plek.

Hoe lang kan ik met een bolletje of stokje matatabi doen?

Je kat en jij kunnen er jaren plezier van hebben. Als je kat er niet meer op reageert, dan kun je de geur sterker maken door er met een aardappelschilmesje wat kerfjes of sneetjes in te maken.

Hoe vaak kan ik matatabi aan mijn kat aanbieden?

Zo vaak als je wil! Overdosering is niet schadelijk. Katten gebruiken het naar behoefte en dat verschilt per kat. Probeer het eens in de 3 dagen aan te bieden en kijk wat er gebeurt. Mijn katten willen het soms 3 dagen achter elkaar en dan soms 2 weken lang niet. In de zomer willen ze er vaker van genieten dan in de winter.

Kunnen matatabi-producten gaan schimmelen?

Ja. Het is heel belangrijk om zowel het geurspeelgoed als de natuurproducten van matatabi (stokjes, bolletjes, etc.) goed te laten drogen. In de zomer kun je het buiten bereik van je kat in de zon laten drogen en in de winter kun je het op de verwarming zetten. Als het speelgoed of de natuurproducten goed droog zijn, kun je het luchtdicht opbergen zodat de geur goed bewaard blijft.

Mag ik verschillende geurverrijkers samen in één bakje bewaren?

Dat mag zeker, het kan geen kwaad. Maar om mijn katten optimaal te laten genieten, bewaar ik alles apart. Ze kunnen dan zelf kiezen waar ze zin in hebben en dat kan ook nog per moment verschillen. Ik maak vaak een combinatie in de ligmandjes of op een grote microvezeldoek: dan strooi ik er wat valeriaan in, wat kattenkruid erbij en dan leg ik er een speelgoedje bij om tegenaan te trappen. Het apart houden van geurverrijkers is ook handig als je een nieuwe kat gaat adopteren of een logee krijgt. Dan kun je zien op welk stofje hij wel en niet reageert.

Kan ik geurloos speelgoed samen bewaren met andere geurverrijkers?

Dat is een heel goede budgetoptie! Ik bewaar alle geurloze speelgoedjes die ik heb, samen met een Yeowww!-product (of met matatabi-producten) in één pot, zodat alles er zo lekker naar gaat ruiken. Dat is een goede budgetoptie om ‘gewoon speelgoed’ aantrekkelijk te maken. Het werkt ook om het favoriete oude geurspeelgoed van je kat weer eens een geur-boost te geven!

Wordt mijn kat suf van geurverrijkende stoffen?

Het kan inderdaad zijn dat je kat tijdelijk een wat trager reactievermogen heeft. Geef geurverrijkende stoffen altijd binnen of in je (catproof) tuin waar geen gevaar is en laat je kat pas een half uur na het genieten van geurverrijkers los naar buiten (indien van toepassing).

Is het mogelijk dat mijn kat op geen enkele geurverrijkende stof reageert?

Ja, het kunnen genieten van geurverrijking is genetisch bepaald en sommige katten missen het gen. Ik heb zelf nog geen enkele kat meegemaakt die helemaal nergens op reageert en dat blijkt ook uit deze studie: bijna alle katten reageerden op één van de vier aangeboden stoffen. De in het onderzoek aangeboden stoffen waren: Kattenkruid, (Nepeta cataria), gedroogde valeriaanwortel (Valeriana officinalis), hout van de struikkamperfoelie (Lonicera tatarica) en poeder van gedroogde matatabi-vruchten (de bij mij verkrijgbare matatabi-bolletjes; Actinidia polygama).

De ene kat geeft niets om valeriaanwortel, maar bijv. wel om matatabi, waar de ander alleen maar geniet van kattenkruid. De matatabi-bolletjes bleken ook uit onderzoek op de meeste katten effect te hebben.

Belangrijk is wel kwaliteit te kopen. De prijs is niet altijd bepalend, maar vooral bij discounters worden geurverrijkers verkocht die niet van de beste kwaliteit zijn. Ik heb maar al te vaak baasjes gesproken wiens katten niet reageerden op kattenkruid en matatabi-stokjes die ze online of ergens in de winkel hadden gekocht en dat hun kat helemaal los ging op het kruid van Yeowww! of het proefstokje matatabi!

Er is absoluut kwaliteitsverschil en dat KONG en Yeoww! de beste delen van de plant gebruiken, is zeker te merken.

De reden dat de (al dan niet goedkope) stokjes niet werkten, is waarschijnlijk dat het een oude, onverkoopbare partij is die al lang gelegen heeft, het is op de verkeerde manier bewaard, of het zijn de kwalitatief minste delen van de plant, die van nature al minder sterk ruiken.

Tip: een geurpakket!

Ik heb een kwalitatief geurpakket samengesteld zodat jouw kat (of katten) alles kunnen proberen. Zo kan jij als baasje bekijken wat ze lekker vinden.

Over de auteur: Marieke van de Weijer van Kattenvoorlichting.nl

Sinds 2003 werk ik als kattenprofessional en deel ik mijn kennis kosteloos via Kattenvoorlichting.nl. Ik heb verschillende relevante diploma’s en certificaten en ik werk zeer zorgvuldig; veiligheid en het welzijn van katten staat bij mij altijd op de eerste plaats. Alle producten in mijn kattenwinkel test ik eerst zelf voordat ik ze aanbied. Met mijn jarenlange praktijkervaring (zowel met mijn eigen katten als met meer dan 20 opvangkatten) kan ik jou onafhankelijk en weloverwogen advies geven. Niet alleen om het leven van jouw kat op een veilige en plezierige manier te verrijken, maar ook om je (oudere) kat met andere behoeften te ondersteunen.

Tips op maat nodig?

Lijkt jouw kat nergens blij van te worden? Stuur me gerust een mailtje met uitleg wat je al geprobeerd hebt (welke geurverrijkers en van welk merk), zodat ik je gratis en vrijblijvend advies kan geven over de geurverrijkers die je misschien nog zou kunnen proberen!

Bronnen

Ellis, S. L. H., et al. (2017).
Responsiveness of cats (Felidae) to silver vine (Actinidia polygama), Tatarian honeysuckle (Lonicera tatarica), valerian (Valeriana officinalis) and catnip (Nepeta cataria).
BMC Veterinary Research

https://bmcvetres.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12917-017-0987-6

Uenoyama, R., et al. (2022).
Behavioral differences among domestic cats in the response to cat-attracting plants and their volatile compounds reveal a potential distinct mechanism of action for actinidine.
PubMed.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36008824

---

Verantwoording

Ik heb dit artikel met grote zorg geschreven en gebaseerd op geraadpleegde wetenschappelijke literatuur en openbare bronnen. Ik geef de beschikbare kennis weer zoals die op het moment van schrijven bekend is. Als onderzoek geen direct oorzakelijk verband aantoont, benoem ik dat expliciet.

Wie kan aantonen dat een specifieke passage feitelijk onjuist is, kan mij daarvan via e-mail een concrete melding doen met onderbouwing en bronverwijzing. Ik neem geen algemene meningen, interpretaties of niet-onderbouwde stellingen in behandeling.

---

Laatste update: 28 februari 2026