Mag je een kat of hond ijs geven bij warm weer? In dit uitgebreide artikel lees je waarom ijs – ook speciaal “hondenijs” of “kattenijs” – geen goede manier is om je dier te helpen bij hitte. IJs is onnatuurlijk voor huisdieren, kan leiden tot maag- en darmklachten, diarree, uitdroging, beschadigde tanden, vastplakkende tong of lippen en zelfs pijnlijke brainfreeze. Daarnaast vormen lactose, suiker, chocolade en zoetstoffen zoals xylitol serieuze gezondheidsrisico’s.
Het artikel legt uit waarom vooral kortsnuitige dieren, katten met overgewicht, kittens, senioren en dieren met hart- of longaandoeningen extra kwetsbaar zijn bij hoge temperaturen. Je leest wat er wél veilig is: ijsblokjes in een ruime waterbak, koelen via pootkussentjes en buik, voldoende schaduw, vers drinkwater en rustige waterspelletjes. Ook wordt uitgelegd waarom een natte handdoek op de rug averechts kan werken en hoe je oververhitting tijdig herkent, inclusief het belang van alertheid bij hijgen en een lichaamstemperatuur vanaf 40 graden.
Daarnaast vind je onderbouwde informatie over xylitol en sorbitol, de risico’s van mensenijs en light-producten en praktische adviezen om je kat of hond veilig te ondersteunen bij tropische temperaturen zonder vermenselijking of onnodige risico’s.
Overal op internet zijn leuke recepten te vinden om zelf ijs te maken voor honden en katten. Het is uiteraard onnatuurlijk voor een hond of kat om met hoge buitentemperaturen een bevroren product te eten. In de natuur zullen honden en katten bij hoge temperaturen nooit ijs vinden, en het geven van ijs aan huisdieren bij warm weer brengt dan ook lichamelijke risico’s met zich mee. Sommige risico’s zijn zeldzaam, maar kunnen wel ernstig zijn. Mijn advies is al jaren: geef je kat géén ijs bij warm weer.
Allereerst: voer nooit ‘mensenijs’ aan huisdieren
- (room-)ijs voor mensen is doorgaans gemaakt van koemelk. Daarin zit lactose en de meeste honden en katten kunnen dit niet verteren. Ze krijgen er maag- en darmklachten van en gaan overgeven en/of krijgen diarree. De kans op uitdroging met warm weer is daardoor extra groot. (bron)
- light-ijs bevat vaak kunstmatige zoetstoffen (aspartaam, xylitol, etc.), giftige stoffen die met name voor honden levensgevaarlijk zijn (bron), maar Xylitol in grote hoeveelheden is ook voor katten gevaarlijk
- mensenijs met chocola is ook gevaarlijk. Chocola is giftig voor honden en katten (bron)
Gevaren van hondenijsjes en ijsjes voor katten
- de tong en de lippen kunnen blijven plakken aan het ijs. De meeste dieren zullen het ‘met geweld’ proberen los te krijgen met verwondingen aan de bek tot gevolg
- tanden en kiezen kunnen beschadigen of zelfs afbreken door de kou, bij het bijten of kauwen op ijs. Vooral zelfgemaakte ijsjes zijn erg hard (bron)
- er kunnen scherpe randen aan de ijsjes zitten waar je hond of kat zijn bek en tong aan kan snijden
- de kans op diarree is groot (teveel vochtverlies bij hoge temperaturen kan leiden tot oververhitting)
- veel ijs of (of veel koud water) tegelijk kan zorgen voor misselijkheid en door het overgeven kan een dier uitgedroogd raken
- honden en katten met zeer korte neuzen lopen aanzienlijk meer risico op oververhittingsproblemen. Door hun specifieke lichaamsbouw zijn zij extra kwetsbaar met warm weer. Laat kortsnuitjes zich dan ook niet extra inspannen door het eten van ijs!
Van een eigenaar van een Frans bulletje kreeg ik een aanvulling op dit artikel:
“geef géén ijsjes aan kortsnuitige honden, die toch al sneller oververhit raken en moeilijker ademhalen dan honden met een lange snuit. De extra inspanning die het een kortsnuit kost om een ijsje te eten, doet dit soort rassen geen goed als het erg warm is buiten!”
Brainfreeze
Ook honden en katten lijken een vorm van brainfreeze te kunnen ervaren. Hoewel dit meestal kortdurend is, lijkt dit ook bij dieren een pijnlijke ervaring te zijn. Op internet zijn hier talloze – zogenaamd “grappige” – filmpjes van te vinden. Ook al is brainfreeze niet schadelijk voor de hersenen, de kortdurende ijshoofdpijn is wel buitengewoon pijnlijk en voor mij is het onbegrijpelijk dat er mensen zijn die hun katten ijs geven om “grappige” filmpjes te maken van brainfreeze bij hun kat. Brainfreeze kan bij katten ook optreden tijdens het likken aan ijsballonnen! IJsballonnen zijn heel gevaarlijk omdat de tong eraan blijft vastplakken.
IJS voor menselijke consumptie
IJs voor menselijke consumptie is voor dieren natuurlijk al helemaal géén goed idee. Naast de hierboven genoemde belangrijkste gevaren zit ijs (vol) suiker. Suiker is onnodig en ongezond voor dieren. Waterijsjes zijn door het suikergehalte uiteraard ook niet geschikt om aan huisdieren te voeren.
Het is geen probleem om ijsklontjes in de waterbak te doen. Ze smelten snel en zorgen ervoor dat het water wat langer koel of lauw blijft. Het water zal niet ijskoud worden, waardoor het problemen veroorzaakt.
Informatie over Xylitol
Goede informatie die ik gekregen heb van Huidadvies voor Dieren (dierenarts) over Xylitol.
“Sorbitol wordt vaak gebruikt in laxeermiddelen voor katten omdat het een osmotisch effect heeft. Dat betekent dat het water naar de darmen trekt en de ontlasting hierdoor zachter wordt.
Het wordt ook in natvoer als humectant toegevoegd en is ook in tandpasta voor dieren en producten met actief kool (wordt gegeven bij vergiftigingen om absorptie te verminderen) te vinden.
In lage doseringen wordt sorbitol over het algemeen als veilig beschouwd voor katten. Ik heb geen toxische dosis op het internet / pubmed kunnen vinden.
Sorbitol is een natuurlijke polyol (suikeralcohol) en komt van nature voor in sommige fruitsoorten zoals appels, groenten, planten en gefermenteerde producten.
Xylitol is ook een suikeralcohol en lijkt in veel opzichten op andere zoetstoffen zoals sorbitol. Echter is xylitol in hele kleine hoeveelheden giftig voor dieren, maar met name honden. Het zorgt voor een daling van glucose in het bloed omdat de pancreas veel insuline gaat maken na inname van xylitol. Hierdoor wordt het dier erg ziek. Dit is niet het geval bij sorbitol. Bij inname van grote hoeveelheden sorbitol zien we wat maag-darm klachten. Sorbitol is dus zeker niet zo gevaarlijk als xylitol. De ene zoetstof is de andere niet.
P.s.: via deze link kun je meer lezen over xylitol bij katten, ‘nieuwe’ inzichten laten zien dat de toxiciteit bij de kat meevalt t.o.v. honden en wat we vroeger dachten (dit wist ik niet omdat ik al ruim 5 jaar niet meer in de eerstelijn/spoed werk). Zie ook: Xylitol, niet voor dieren“
Zweten
Honden kunnen alleen zweten door te hijgen – en zweten weinig via hun voetzolen.
Katten kunnen alléén maar zweten via de voetzolen! Dat is veel te weinig om warmte kwijt te raken. Als een kat zich rustig houdt, toegang heeft tot schaduw én vers drinkwater, dan kan een volwassen, gezonde kat prima buiten zijn bij temperaturen tot 40°C.
In verkeerde omstandigheden kan een kat snel oververhit raken omdat hij dus niet kan zweten. Denk dan aan:
- opgesloten zijn in een zeer warme en/of slecht geventileerde ruimte (bijv. in een serre, auto, kamer, zolder of schuur). Dit geldt al zeker als er geen schaduwplek te vinden is en als er geen drinkwater is
- opgesloten zijn op een balkon of in een tuin waar geen schaduw is; het beton / de straatstenen en de muren geven nog extra warmte af
- bij inspanning (uit angst rennen bijvoorbeeld, maar ook spelen!).
Katten met een korte snuit, katten met overgewicht, kittens én senioren lopen een groter risico op oververhitting. Dit geldt ook zeker voor katten met (aanleg voor) een hart- of longaandoening.
Katten hijgen zelden. Katten kunnen grote hitte meestal beter verdragen en slapen overdag meer. Katten gaan vaak op zoek naar koele plaatsen en zijn minder actief als het erg warm is.
Als een kat hijgt op warme dagen, dan is dat een ernstig signaal van oververhitting of een onderliggende aandoening (oververhitting treedt op bij een lichaamstemperatuur van 40 graden of hoger).
Je kunt je kat helpen door hem te aaien met natgemaakte handen of je kat af te vegen met een nat washandje of vochtige microvezeldoek.
Stimuleren om zichzelf te koelen
Honden en katten kunnen worden gestimuleerd om zichzelf te koelen door middel van waterspelletjes. Je kunt ijsklontjes, Robotvisjes of pingpongballetjes in een teil doen. Katten koelen hun pootjes door ernaar te hengelen en als bonus likken ze ook vaak hun pootjes nog af, waardoor ze meer vocht binnen krijgen. Honden zullen rustige spelletjes met water ook zeer op prijs stellen.
En de dieren in dierentuinen dan?
Heel vaak krijg ik op dit artikel de reactie: en de dieren in dierentuinen dan? Die geven ze toch ook ijs en bevroren producten op hete dagen?
Voor dieren in dierentuinen gelden dezelfde mogelijke risico’s van zeer koude of bevroren producten. Het verschil is dat dierentuinen werken met uitgebreide verrijkingsprogramma’s. Voedsel wordt daar niet alleen gegeven als voeding, maar ook als gedragsverrijking om natuurlijk zoek-, speel- en foerageergedrag te stimuleren.
Daarnaast leven dierentuindieren onder voortdurende observatie van dierverzorgers en dierenartsen. Zij kunnen direct ingrijpen wanneer een dier ergens slecht op reageert. Dat is een heel andere situatie dan bij een huisdier thuis.
Bovendien eten ook wilde dieren in de natuur geen ijs of bevroren voedsel. Het geven van ijs is dus geen natuurlijke behoefte van het dier, maar een vorm van verrijking die door professionals bewust wordt ingezet.
Tot slot speelt soms ook het publieksaspect mee. Een ijsblok met fruit of vlees trekt veel aandacht van bezoekers en levert regelmatig positieve media-aandacht op voor een dierentuin. Dat betekent echter niet automatisch dat dit ook een goed idee is voor honden en katten thuis.
Ook interessant om te lezen
alles over katten en warmte, met tips om je kat te koelen
“afkoelen doen ze niet – en ijs geven is het vermenselijken van huisdieren” (bron: LICG via Radar)
oververhitting door een dikke vacht?
