Alles over katten en warmte – en tips om je kat te koelen!

Door Marieke van de Weijer

Dit is het best gelezen artikel op mijn website. Ieder jaar op warme dagen piekt dit artikel, met vaak wel 10.000 ‘hits’ op één dag!

Het is een lang artikel, maar echt alles over katten en warmte staat erin – en natuurlijk veel verantwoorde tips om je kat veilig te koelen!

Met onderstaande inhoudsopgave kun je snel vinden wat je zoekt. En mail mij anders gerust met je vraag, ik geef aan iedereen gratis persoonlijk advies.

Video over katten en warmte

Een aantal tips (zeker niet alle) vind je ook in de video die ik over katten en warmte gemaakt heb. Handig als je niet van lezen houdt of het lezen van lange teksten lastig vindt!

---

Als een kat in de zomer ziek is, dan zeggen mensen vaak: “oh, heeft hij last van de warmte?”. Dat is bij een kat niet erg waarschijnlijk.

Voor de gemiddelde kat is een omgevingstemperatuur van 22°C ideaal. Ze verdragen echter ook met gemak een temperatuur die ligt tussen het vriespunt en 35°C! Het lichaam van de kat is betrekkelijk ongevoelig voor temperatuurverschillen, alleen het gezicht is hier gevoelig voor.

Onderstaand heel erg veel informatie over katten en warmte, en veilige tips om je kat te koelen! Via de inhoudsopgave kun je snel ‘springen’ naar een bepaald onderdeel dat je graag wil lezen. Het hele artikel lezen, dat begint onder de inhoudsopgave, is natuurlijk ook mogelijk. 🙂

In 2022 wordt dit bericht veel gelezen door baasjes die op zoek zijn naar betaalbare tips om het thuis warm genoeg te houden voor hun kat. We zitten in een energiecrisis en de energiekosten rijzen de pan uit. In dit bericht vind je dan ook betaalbare tips om je kat warm te houden!

Hoe komt het dat katten zo goed tegen de warmte kunnen?

Vergelijkend bottenonderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat de huiskat afstamt van een mix van ten minste drie verschillende onderling verwante wilde kattensoorten uit die regio: de Afrikaanse wilde kat (Felis silvestris libyca), de woestijnkat (Felis margarita) en de moeraskat (Felis chaus).
Bron: Wikipedia

Katten zijn dus woestijndieren van oorsprong. Het lichaam van de voorvaderen van onze huiskat is gemaakt voor het leven in de woestijn. Dit zie je terug bij onze huiskat. Katten drinken zeer weinig en halen het grootste gedeelte van het vocht dat ze nodig hebben uit de prooidieren die ze eten (65%).

Katten gaan ook slim om met de warmte. Ze slapen overdag meer, zij hebben de keus overdag én ’s nachts actief te zijn. Als een kat de mogelijkheid heeft, dan gaat hij op zoek naar koele plaatsen en is hij minder actief als het erg warm is. Katten moeten natuurlijk altijd over vers drinkwater beschikken, maar bij hoge temperaturen is dat zelfs van essentieel belang.

Lichaamstemperatuur

De normale lichaamstemperatuur van de kat ligt tussen de 38 en 39 °C. Een kat kan heel hoge temperaturen verdragen, ze houden zelfs van extreme warmte! Omdat ze vrij ongevoelig zijn voor warmte, kan het wel eens te heet voor de vacht worden, waardoor deze gaat schroeien. De kat voelt dit niet. Het is dus belangrijk als baasje op te letten als je een open haard hebt of een kachel.

Wat doet een kat bij (te) warm weer?

Transpireren doen katten alléén via de voetzooltjes.

Katten verlagen hun lichaamstemperatuur door zich te wassen

Twee onderzoekers van het Georgia Institute of Technology hebben het nut van de papillen op de tong van de kat ontdekt: katten kunnen er spuug diep mee in hun vacht werken, tot op de huid. Handig als reinigingsmethode en als afkoeling: na een wasbeurt is de huid tot wel 17 graden koeler dan de toplaag van de vacht! Lees hier meer over dit onderzoek.

Wat kun je zelf doen?

Niet spelen

De meeste katten zijn van nature speels en actief. Het is beter dat je op warme dagen niet gaat spelen of de kat aanmoedigt om te rennen. Hoe minder energie jouw kat verspilt, hoe minder hij last hij heeft van de warmte. Op zeer warme dagen moet je autoritten vermijden of zo kort mogelijk houden. Zéker als je geen airco hebt. Een binnenkat zal het op prijs stellen dat je hem toegang geeft tot het koelste deel van het huis.

Airco en ventilators

De meeste katten vinden het geblaas van een ventilator of airco op hun ‘gevoelige haren‘ niet fijn. Nu is het wel zo dat de meeste plafondventilatoren een zogenaamde “zomer- en winterstand” hebben. Als je de “winterstand” aanzet, wordt de lucht als het ware ‘aangezogen’ en langs de wanden naar beneden afgevoerd. De kat ervaart geen onaangename “wind” op het lichaam en kan deze manier van ventilatorgebruik zeker waarderen.

Natuurlijk zijn er uitzonderingen van katten die de “wind” van een ventilator op hun lichaam heerlijk vinden.

Misschien kun je een ventilator neerzetten op een plaats waar de de keuze heeft: zich eraan onttrekken of het juist opzoeken. Je kunt bijv. ook vrieselementen ergens neerleggen en de ventilator zo plaatsen dat de “wind” over de icepacks gaat, zodat er een koele luchtstroom ontstaat. Een kat moet er wel bij weg kunnen, dus zet een ventilator niet niet op de favoriete rust- of ligplaats, maar ergens waar je kat zelf kan kiezen of hij in de luchtstroom wil liggen.

Tips om je volwassen kat op een veilige manier te koelen met warm weer vind je hier.

Airconditioning is een luxe die katten waarderen, net als wij.

Toch in de tuin overdag?

Tussen 2015 en 2025 zuchtte Nederland meermaals onder een korte hittegolf. Mijn katten willen tóch in de tuin liggen, in plaats van binnen in huis, waar het wel 15 graden koeler is!

Parasols

Ik heb parasols neergezet zodat de katten in de schaduw kunnen liggen in deze tuin op het zuidwesten.

Sproeien!

Sproeien! Het liefst ’s morgens, al je planten (maar vooral de grond) rijkelijk besproeien. Voor de planten is water geven in de ochtend het beste.

’s Avonds sproeien kan zeker, maar sommige planten, zoals rozen, zijn gevoelig voor schimmel. Natte bladeren zijn een broedplaats voor schimmels. Als je ’s avonds sproeit, dan blijven de bladeren langer nat, waardoor de kans op schimmel groter is.

Water geven met een gieter kan natuurlijk ook en dit geldt ook voor de tegels. Het vocht dat verdampt geeft de katten een heerlijk koele ondergrond om op te liggen.

Katten koelen bij normale zomerse waarden van 25 graden Celsius is niet nodig!

Voeding met veel vocht geven

Ik geef mijn katten, in verband met het hoge vochtgehalte in deze voeding, zo vaak mogelijk kwaliteitsblikvoer (check de voerlijst natvoer voor een objectieve analyse van goede merken blikvoer). Koolhydraten en suikers vergroten het dorstgevoel. Om die reden is het goed om te kiezen voor goede kwaliteit blikvoeding zonder toevoegingen zoals suiker, soja en granen.

Geen honger, wanneer eten?

Bij hoge temperaturen hebben veel dieren, net als wij, wat minder honger dan normaal. Mijn katten willen alleen ’s morgens vroeg eten en dan pas weer vanaf de vroege avond, als de ergste hitte voorbij is. ’s Nachts eten ze ook goed. Het is helemaal niet erg als je kat naar behoefte eet op zulke warme dagen en niet wil eten als het erg warm is.

Houd het wel in de gaten, zorg dat je kat wél iedere dag eet (en het liefst meerdere keren in kleine porties).

Er kan altijd een samenloop van omstandigheden zijn en dat je kat stopt met eten omdat hij ziek is. En niet omdat hij te lui, te duf of te sloom is om in het warme weer te eten! Een kat moet iedere dag eten. Als je kat 24 uur niet gegeten heeft, neem dan altijd contact op met je dierenarts.

Het heetst van de dag

Veel mensen weten niet dat het op warme, zonnige dagen tussen 17.00 en 18.00 uur het heetst van de dag is. Belangrijk om te weten, ook voor je katten!

De hoogste UV-straling op een zomerdag

In de zomer bereikt de zon het hoogste punt om ± 13.30 uur. Gemiddeld is rond die tijd de hoeveelheid UV-zonlicht het grootst. De hoogste zonnekracht dus. Dit is met name een gevaar voor katten die (deels) ongepigmenteerde oren en neusjes hebben en daardoor gevoelig zijn voor zonverbranding. Als je kat niet in de schaduw blijft tussen 10.00 uur en 15.00 uur, houd hem dan binnen.

---

Denk ook bijvoorbeeld eens aan kattensoep bij tropische temperaturen! Veel katten vinden het lekker en de Vitaliteitsdank van Miamor (te koop bij Zooplus) bevat geen onnodige of schadelijke toevoegingen.

---

Een natte handdoek op het lichaam leggen? Nee!

Nee, een natte handdoek op het lichaam leggen, geeft een tegenovergesteld effect. De vacht wordt vochtig, gaat broeien en zorgt juist voor oververhitting. Koelen met natte handdoeken kan alléén op de voetkussentjes en op de buik! 

Katten voelen zich het prettigst bij 22 graden, maar kunnen met gemak temperaturen tot 35 graden Celsius verdragen 

Natte handdoeken ONDER het lichaam leggen? Ja!

Als je kat erop wil liggen, dan zijn natte handdoeken ONDER het lichaam altijd een goed idee, over deze tip bestaat geen enkele discussie. Veel katten vinden dit echter een vreemd en onaangenaam gevoel en weigeren op natte lappen te gaan liggen.

Zoveel mogelijk drinkplaatsen

Of je kat nu binnen of buiten wil liggen, zorg ervoor dat er meerdere drinkschalen beschikbaar zijn. Ververs het water minimaal 1x per dag. Buiten kan in stilstaand water bij temperaturen van 20 graden Celsius of meer al snel blauwalg optreden. Mens en dier worden daar ziek van. Ververs het water dat je buiten beschikbaar stelt aan je katten dan ook regelmatig als de temperatuur boven de 20 graden uit komt.

---

Koelmatten

Bij Action zijn in de zomerperiode regelmatig verschillende soorten koelmatten voor huisdieren te koop.

Er zijn koelmatten die je nat moet maken (foto hierboven van het merk Petgear), maar de meeste katten vinden dit raar en zullen er niet op willen liggen.

Er zijn ook koelmatten die “automatisch koelen” zodra een dier erop gaat liggen. Daar zit een vloeistof in. Deze vloeistof is NIET gevaarlijk! Lange tijd is het bericht verspreid dat deze vloeistof giftig is – en dus gevaarlijk is voor honden en katten als ze door het bijten of krabben aan de koelmat van die vloeistof binnen krijgen. Dit bericht blijft circuleren in de zomer in Nederland, maar het is een hoax.

Radar heeft een goed onderbouwd artikel hierover geschreven en adviseert de koelmatten alleen onder toezicht te geven. Ik gebruik de koelmatten al jaren voor mijn katten. Ze krabben er niet aan en kunnen de inhoud dan ook niet binnen krijgen.

Koelmandjes

Met dank aan Larissa voor deze tip! Zij heeft koelmandjes gekocht bij Jumper en haar katten Frank en Frey zijn er blij mee!

Natte handen of washandjes

Je kunt je kat helpen koelen door hem te aaien met natgemaakte handen of de kat af te vegen met een nat washandje of een vochtige microvezeldoek.

Stimuleren om zichzelf te koelen

Honden en katten kunnen worden gestimuleerd om zichzelf te koelen door middel van waterspelletjes. Je kunt ijsklontjes, robotvisjes of pingpongballetjes in een teil doen. Als katten daarnaar hengelen, koelen hun pootjes. Honden zullen rustige spelletjes met water ook zeer op prijs stellen. IJskoud water is niet goed voor katten, maar bij heel heet weer zullen de ijsklontjes snel smelten en het water zal iets langer koel en vers blijven.

Robovisjes

Robovisjes / robotvisjes zijn voor veel katten erg leuk. In het seizoen zijn ze vaak te koop bij bol.com en Action. Het hele jaar door vind je ze bij Ali Express.

Geef je kat geen ijs

Overal op internet zijn leuke recepten te vinden om zelf ijsjes te maken voor honden en katten. Het is uiteraard geheel onnatuurlijk voor een hond of kat om met hoge temperaturen een bevroren product tot zich te nemen. Risico’s zijn er ook: de tong kan blijven plakken aan het ijs, tanden kunnen afbreken bij het kauwen op ijs en de kans op diarree is zeer groot (en extra vochtverlies is iets dat geen enkel dier zich kan permitteren bij hoge temperaturen!).

IJs voor menselijke consumptie is voor dieren natuurlijk al helemáál geen goed idee. Het zit boordevol suiker en zout. Suiker is onnodig en ongezond voor dieren. Zout is nodig om ijs goed te laten bevriezen. Zout zorgt juist weer voor extra uitdroging van het lichaam. Waterijsjes bevatten geen zout, maar zijn door het suikergehalte uiteraard niet geschikt om aan huisdieren te voeren. En er is natuurlijk ook veel mensen-ijs met zoetstoffen, en bepaalde zoetstoffen zijn extreem gevaarlijk voor dieren. Xylitol is vooral voor honden heel erg gevaarlijk. Voor katten ook, hoewel katten er minder gevoelig voor lijken dan honden.

Het is geen probleem om ijsklontjes in de waterbak te doen. Ze smelten snel en zorgen ervoor dat het water wat langer koel of lauw blijft.

Drinkwater voor dieren mag NOOIT bevroren of ijskoud zijn!

---

Hoe koel je een moeder met kittens?

In de zomer van 2018 zucht Nederland weer onder een hittegolf. Ik kreeg dat jaar veel vragen over het koelen van moeders met kittens. Hoe houd je die koel? Kittens kunnen zichzelf moeilijk warm houden, daarom mag je die zeker niet teveel koelen. Dit zijn mijn tips!

Bevroren fles water in een handdoek

Voor mama zou een bevroren fles water in een handdoek misschien fijn zijn, alleen kunnen kittens zich nog niet goed warm houden en het is niet de bedoeling dat zij erop of ertegenaan gaan liggen.

Mamapoes aaien met water

Je kunt mamapoes helpen met de hitte door steeds haar vacht af te nemen met een nat washandje, een vochtige microvezeldoek of met natte handen. Door het verdampen van het vocht op haar vacht zal ze het koeler krijgen.

Natvoer en veel vocht

Probeer moedertje zoveel mogelijk natvoer te geven of kattensoep. Van brokjes raakt ze alleen maar verder uitgedroogd. Hier staan meer tips om je volwassen kat meer te laten drinken.

Ventilator of airco?

De meeste katten vinden het geblaas van een ventilator of airco op hun ‘gevoelige haren‘ niet fijn. Misschien kun je een ventilator neerzetten op een plaats waar ze zich eraan kan onttrekken. Je kunt bijv. ook vrieselementen ergens neerleggen en de ventilator zo plaatsen dat de “wind” over de icepacks gaat, zodat er een koele luchtstroom ontstaat. Ze moet er wel bij weg kunnen, dus niet op de favoriete rust- of ligplaats neerleggen, maar ergens waar de kat zelf kan kiezen of hij in de luchtstroom wil liggen.

Tips om je volwassen kat op een veilige manier te koelen met warm weer vind je hier.

---

Grotere risico’s

Kittens en oudere katten zijn gevoeliger voor grote hitte dan volwassen katten. Ook overgewicht is een factor die de warmte minder draaglijk maakt. Katten met een bekende hart- en/of longaandoening kunnen het ook moeilijk hebben met heet weer.

Bepaalde kattenrassen kunnen ook sneller last hebben van de warmte.

Scheer een langharige kat NOOIT kaal, hun eigen lange haar werkt als een thermosfles en beschermt dus ook tegen hitte! Lees er hier meer over: oververhitting door een dikke vacht?

Oververhitting/een zonnesteek

Een zonnesteek komt voor bij katten, maar is zeldzaam. De oorzaak van een zonnesteek is dat de lichaamstemperatuur tot zo’n hoog niveau stijgt dat het dier dood kan gaan (doorgaans meer dan 41°C). De factoren die kunnen zorgen voor een zonnesteek zijn: een afgesloten ruimte, slechte ventilatie en hoge temperaturen (bijvoorbeeld in direct zonlicht).

Symptomen van een zonnesteek

• de kat is lusteloos
• braken
• kwijlen
• de kat kan koorts hebben (de normale lichaamstemperatuur bij katten is is 38 tot 39 graden)
• hijgen. Een kat raakt geen warmte kwijt door te hijgen, zoals een hond!  Als je je kat ziet hijgen, dan is hij in kritieke toestand
• een warme en droge huid
• felrood tandvlees
• een angstige uitdrukking of een starende blik

Behandeling van een zonnesteek

Als een zonnesteek wordt vermoed dan moet je de lichaamstemperatuur snel te verlagen. Leg natte handdoeken op de buik en de voetkussentjes van de kat.

Leg de kat NIET in koud water en gebruik GEEN ijs of iets dat bevroren is, want dan kan overkoeling optreden!

Masseer de huid lichtjes tijdens het koelen en strek de pootjes om de bloedcirculatie te verbeteren. Ga zo snel mogelijk naar de dierenarts. Zonder behandeling volgt een coma – en uiteindelijk de dood.

---

De energiecrisis in 2022

Het artikel over katten en warmte werd in 2022 veel Gegoogeld door de energiecrisis. Baasjes waren op zoek naar informatie over de minimale temperatuur die je in een kattenhuishouden moet hebben. Hier is niet zomaar voor iedere kat een antwoord op te geven. Het LICG heeft een zeer goed onderbouwd artikel geschreven, dat vind je hier.

In mijn artikel met tips voor de oudere kat vind je betaalbare tips om fijne warme plekjes te maken voor je (oude) kat, zonder dat je (hoog) hoeft te stoken.

---

Misschien vind je dit ook interessant om te lezen

oververhitting door een dikke vacht?

zonverbranding bij de kat

géén ijs voor huisdieren in de zomer!

goede blikvoeding voor je kat op warme dagen

hoe laat je een kat meer drinken?

hoe de kat zich wast

welke temperatuur in huis is minimaal nodig voor een kat?