Een lezer vroeg mij naar het gebruik van kattenmelk. Deze mevrouw geeft haar 17-jarige kat kattenmelk en wil dit ook graag blijven doen bij deze kat op leeftijd. Zij vroeg zich af of het echt waar is dat catmilk hetzelfde is als koffiemelk. Dat wordt vaak gezegd, dat catmilk gewoon duur betaalde koffiemelk is. Ze vroeg of zij haar oude kat met een gerust hart koffiemelk zou kunnen geven, gezien het grote prijsverschil.

Lactose-intolerantie bij katten

Zoals de meeste baasjes wel weten kunnen volwassen katten geen melk verdragen. Dit geldt ook voor geitenmelk! Sommige mensen met een lactoseintolerantie kunnen geitenmelk beter verdragen, maar dat komt door de eiwitten. Katten reageren op de lactose, en geen enkele soort dierenmoedermelk is voor volwassen katten geschikt.

Kittens tot 12 weken oud kunnen melk van de moeder (uiteraard) goed verteren. Deze melk bevat veel minder lactose dan koemelk. Veel katten verliezen na twaalf weken het vermogen om lactose uit melk te verteren. Dit wordt lactose-intolerantie genoemd en dit uit zich in buikpijn, winderigheid en ook vaak diarree.

Is catmilk een marketing-verzinsel?

Catmilk of kattenmelk is aangepast waardoor het veel minder lactose bevat. Dit is de reden dat katten het kunnen verteren. Nu gaat al jaren het gerucht dat speciale melk voor katten slechts een marketing-verzinsel is, en dat je net zo goed gewone koffiemelk kunt geven, omdat dat hetzelfde product is.

Dat is helaas niet waar. Koffiemelk bevat net als melk (en slagroom!) teveel lactose voor een kat – en dat kan leiden tot darmproblemen.

En yoghurt?

De bacterieculturen in yoghurt zijn gezond, ook voor katten. Het is wettelijk verplicht om yoghurt te maken met yoghurtculturen (Lactobacillus bulgaricus en Streptococcus thermophilus). Maar dat garandeert niet dat veel levende culturen in het eindproduct blijven. En die levende culturen zijn nu juist zo goed voor de darmgezondheid.

Onderstaand is geen reclameverhaal, maar gebaseerd op wetenschappelijke feiten.

Griekse yoghurt, bijv. Dodoni authentic Greek yoghurt, communiceert duidelijk dat het product gemaakt is met levende culturen en volgens een traditionele methode. Dat suggereert dat er daadwerkelijk fermentatie heeft plaatsgevonden met actieve culturen.

Griekse stijl yoghurt uit de supermarkt bevat vermoedelijk ook yoghurtculturen (anders mag het geen yoghurt heten), maar de specificaties zijn meestal niet openbaar. Hoeveel actieve culturen er in supermarktyoghurt aanwezig zijn die ‘Griekse stijl’ wordt genoemd, is niet bekend.

Veel katten houden van 10% vet yoghurt en ik beveel dit ook al jaren (in heel kleine hoeveelheden) aan om medicatie voor katten in te verstoppen. Mijn vorige generatie katten lustte graag de Griekse stijl yoghurt uit de supermarkt. Toen wist ik nog niet dat er een verschil is tussen Griekse yoghurt en Griekse stijl yoghurt.

Omdat het goed is voor de darmen, zou ik af en toe wel Dodoni Greek yoghurt aan Koffie, Friet en Wijntje willen geven.

Koffie en Wijn lusten wel catmilk, maar tot nu toe nog geen enkele soort yoghurt. Friet lust geen catmilk.

De 5% Greek yoghurt van Dodoni vind ik zelf wat stroef in de mond, vergelijkbaar met kwark. Wijn en Koffie lieten het staan, vonden het niks.

Ik denk dat de meeste katten de voorkeur geven aan de 10% vet Greek yoghurt van Dodoni. Ik heb die nog niet kunnen krijgen om te testen bij Koffie en Wijn.

En Biogarde dan?

Veel mensen van 40 jaar en ouder hebben geleerd dat Biogarde “het beste” is voor je darmen. Ik dacht dat zelf ook, dus ik ben gaan uitzoeken hoe dat zit.

Biogarde stond lange tijd bekend als een goede keuze omdat het rechtsdraaiend melkzuur bevat, wat door veel mensen als mild wordt ervaren en vaak beter verdragen wordt bij gevoelige darmen. Daarnaast bevat Biogarde bacteriën zoals Lactobacillus acidophilus en Bifidobacterium, waardoor bij veel gebruikers minder snel klachten ontstaan zoals een opgeblazen gevoel of buikpijn.

Tegenwoordig hoeft Biogarde echter niet meer automatisch bovenaan te staan als het gaat om darmgezondheid. Het product bevat maar een beperkt aantal verschillende bacteriestammen. Het is mild, maar het is niet rijk aan variatie in bacteriën. Uit onderzoek blijkt dat juist een grotere diversiteit aan micro-organismen belangrijk is voor een gezonde darmflora.

Gewone yoghurt en vooral melkkefir bevatten meestal meer verschillende bacteriestammen en vaak ook gisten. Daardoor ondersteunen zij volgens wetenschappelijke literatuur (zie bronnen) beter een diverse en stabiele darmflora dan producten met een beperkt aantal culturen, zoals Biogarde.

Is melkkefir goed voor katten?

Ja, melkkefir is zeker gezond. Het is iets anders dan waterkefir (niet geschikt voor katten).

In zuivelkefir zit gemiddeld 0,1% – 0,5% alcohol. Soms, bij langere fermentatie: tot ± 1%. Ter vergelijk: een rijpe banaan bevat 0,2% – 0,4% alcohol. Dit komt doordat kefir naast bacteriën ook gisten bevat. Die zetten een deel van de lactose om in alcohol en koolzuur. Voor zowel mensen als katten is deze hoeveelheid alcohol verwaarloosbaar en zeker NIET schadelijk voor de gezondheid.

Het is mogelijk dat katten de smaak of het mondgevoel van melkkefir niet lekker vinden. Mensen die het wel eens drinken weten het: melkkefir prikkelt het mondslijmvlies en soms geeft dat een tintelende sensatie (minder, maar wel vergelijkbaar, met de koolzuur in Spa Finesse of ‘licht bruisend’ bronwater van een huismerk). Dat komt door de koolzuur die in melkkefir zit (niet door het alcoholgehalte).

Mijn katje Chloe gaf ik voor de lol wel eens een dopje met bruisend bronwater. Ze vond dat heel fascinerend, ging er met haar neusje aan ruiken en tikte dan tegen het dopje. Voor haar was het spannend ‘speelgoed’, die gekke prikkeltjes van koolzuur in haar neus. Ze dronk er niet van.

Biologische kefir

Wil je proberen of jouw kat melkkefir lust, kies dan biologische kefir. Bij kefir maakt de kwaliteit van de melk en de fermentatie echt verschil, ook dit is geen verkooppraatje. Biologische melk bevat gemiddeld meer omega-3 en CLA en minder residuen van bestrijdingsmiddelen en antibiotica. Dit geeft een stabielere basis voor bacteriën en gisten tijdens de fermentatie.

Biologische kefir wordt vaker gemaakt met echte kefirculturen. Daardoor ontstaan meer verschillende bacteriën en gisten, wat bijdraagt aan een grotere diversiteit die goed is voor de darmflora. Lage residuen zorgen ervoor dat meer culturen actief blijven in het eindproduct.

Arla Biologisch Kefir Naturel is gemaakt van biologische melk en traditionele kefirculturen en heeft hoge microbiële diversiteit. Zonder toevoegingen en het bevat ook geen toegevoegde suikers. Dit is de beste keuze in melkkefir, voor mens en kat.

---

Calorierijk

Belangrijk om te weten: zuivel is calorierijk en moet worden beschouwd als snack. Als je kat al te dik is, dan kun je beter geen catmilk of koffiemelk geven. Al zeker geen slagroom of een stukje kaas, wat heel veel baasjes doen als een kat aan tafel staat te schooien (want ach, hij vindt het ook zo lekker en voor hem is het toch ook zondag). Kaas en slagroom zijn beruchte dikmakers. Lees hier meer over de calorieën van catmilk.

Als je kat slecht drinkt, probeer het water in huis (en erbuiten) dan “te verrijken” om je kat meer te laten drinken.

---

Waarom is het niet goed om elke dag catmilk te geven?

Waarom is het niet goed om elke dag catmilk te geven? Vocht is toch belangrijk voor katten?

Dat is een logische gedachte! Maar catmilk hydrateert minder goed dan water en kan zelfs leiden tot een gedragsprobleem!

Water wordt vrijwel direct vanuit de darm in het bloed opgenomen en kan meteen worden gebruikt voor belangrijke lichaamsfuncties, zoals de werking van de nieren, de blaas, de temperatuurregeling en het celvocht.

Catmilk werkt anders. Het bevat eiwitten, vetten, suikers en mineralen en moet daarom eerst worden verteerd. Een deel van het vocht wordt hierdoor gebruikt als voeding in plaats van als hydratatie. Daardoor blijft er minder bruikbaar water over om het lichaam te ondersteunen.

Daarnaast kost het verwerken van voedingsstoffen zélf ook water. Het lichaam heeft vocht nodig om eiwitten, vetten en suikers af te breken en om afvalstoffen via de urine af te voeren. Een deel van het water uit catmilk wordt dus weer opgebruikt om de catmilk te verwerken! Het netto-effect is dat de kat minder vocht overhoudt dan bij het drinken van water.

Catmilk bevat bovendien opgeloste stoffen zoals suikers en mineralen, waaronder natrium, kalium en calcium. In de darmen trekt een hogere concentratie van deze stoffen water aan. Daardoor kan water langer in de darm blijven of zelfs uit het lichaam naar de darm worden getrokken. Bij gevoelige katten kan dit leiden tot dunnere ontlasting en extra vochtverlies, wat hydratatie juist tegenwerkt. Je zou denken dat katten geen diarree kunnen krijgen van lactosevrije melk. Toch ligt dit effect niet aan de lactose, maar aan de suikers en mineralen die ook in lactosevrije catmilk aanwezig blijven.

Catmilk kan leiden tot een gedragsprobleem!

Daarnaast beïnvloedt catmilk het drinkgedrag. Omdat veel katten het erg lekker vinden, wordt het gewone drinkwater vaak minder aantrekkelijk. Ze gaan minder water drinken en meer “snacks drinken”. Katten kunnen niet genoeg drinken en katten die brokken eten moeten al helemaal veel drinken.

Ter vergelijk: van 100 ml water wordt gemiddeld ongeveer 95 ml gebruikt als lichaamsvocht. Van 100 ml catmilk blijft meestal maar ongeveer 50 tot 70 ml over als bruikbaar vocht, omdat de rest wordt gebruikt voor vertering en afvalverwerking. Dit is een schatting, maar het verschil is duidelijk.

---

Een voordelig alternatief

Is jouw kat niet te dik en drinkt hij heel graag af en toe melk? Lactosevrije melk voor mensen is dan een voordelig alternatief voor catmilk!

In 2026 heb ik deze catmilk gekocht bij Zooplus, die kost omgerekend € 4,74 per liter. De Arla Lactofree houdbare halfvolle melk in dezelfde handige pakjes van 200 ml kost maar € 2,91 per liter!

---

Geen koffie!

Laat je kat trouwens nooit koffie drinken!

Sommige katten vinden het lekker om een lik te nemen van koffie (met koffiemelk), maar koffie is net zo giftig voor een kat als chocola.

Koffie is gevaarlijk voor katten omdat het cafeïne bevat, een stof die katten zeer slecht kunnen verwerken. Zelfs kleine hoeveelheden koffie, espresso of koffiedrab kunnen bij katten leiden tot vergiftigingsverschijnselen zoals braken, onrust, snelle hartslag, trillen en in ernstige gevallen stuipen of overlijden. Als je kat koffie heeft gedronken of aan koffiebonen of koffiedik heeft gelikt, neem dan onmiddellijk contact op met je dierenarts. Vertel wat en hoeveel je kat heeft binnengekregen en hoe lang geleden, en volg de instructies van de dierenarts strikt op.

---

Geraadpleegde bronnen

Studie over kefir en darmdiversiteit
Titel: Evaluation of kefir consumption on gut microbial diversity in healthy individuals
Publicatie: Frontiers in Microbiology

Deze studie laat zien dat consumptie van kefir de samenstelling en diversiteit van de darmmicrobiota kan beïnvloeden.

Uitgebreide overzichtsstudie over gefermenteerde zuivel en darmgezondheid
Titel: Health effects of fermented milk products
Publicatie: Nutrients

Deze review beschrijft dat gefermenteerde melkproducten met meerdere bacteriestammen gunstiger zijn voor de darmflora dan producten met weinig variatie.

Veterinaire toxiciteitsrichtlijn (cafeïne bij katten)
Hier wordt genoemd dat bij katten toxische waarden liggen tussen circa 80–150 mg cafeïne per kg lichaamsgewicht, en dat ingestie leidt tot tekenen van vergiftiging zoals braken, tremoren en hartritmestoornissen. Een paar likjes koffie is voor een kat al riskant. Een halve kop kan al gevaarlijk zijn en meerdere slokken kunnen levensbedreigend zijn.

---

Heb je ook een lezersvraag die je graag door mij zou willen laten beantwoorden? Stuur dan een e-mail.

---

Verantwoording

Ik heb dit artikel met grote zorg geschreven en gebaseerd op geraadpleegde wetenschappelijke literatuur en openbare bronnen. Ik geef de beschikbare kennis weer zoals die op het moment van schrijven bekend is. Als onderzoek geen direct oorzakelijk verband aantoont, benoem ik dat expliciet.

Wie kan aantonen dat een specifieke passage feitelijk onjuist is, kan mij daarvan via e-mail een concrete melding doen met onderbouwing en bronverwijzing. Ik neem geen algemene meningen, interpretaties of niet-onderbouwde stellingen in behandeling.

Laatste update: 9 maart 2026