Overmatig of nachtelijk miauwen bij katten kan verschillende medische en gedragsmatige oorzaken hebben. In dit artikel lees je welke aandoeningen eerst door een dierenarts moeten worden uitgesloten, waarom sommige katten van nature vocaal zijn en hoe aangeleerd aandachtgedrag kan ontstaan. Daarnaast krijg je praktische, wetenschappelijk onderbouwde adviezen om overmatig miauwen te verminderen, zoals verrijking, vaste dagelijkse rituelen en het belonen van rustig gedrag. Ook wordt uitgelegd wat uitdovingsweerstand en spontaan herstel zijn en wanneer het verstandig is een gediplomeerde kattengedragstherapeut in te schakelen.
Katten die overmatig of nachtelijk miauwen, het is een heel vervelend probleem!
Wat is de oorzaak van overmatig of nachtelijk miauwen?
Probeer eerst de oorzaak van het miauwen te achterhalen. Deed je kat dit altijd al en loopt het miauwen de laatste tijd uit de hand? Of is het ineens ontstaan?
Als een kat dit zomaar ineens gaat doen, zonder duidelijke aanleiding (zoals het overlijden van een andere kat thuis, na een verhuizing of een andere ingrijpende verandering in het kattenleven), dan is het belangrijk eerst een medische oorzaak uit te sluiten. Katten zijn meesters in het verbergen van pijn, maar kunnen zich toch (even) laten horen als er medisch iets mis is. Baasjes kunnen (klaaglijk) miauwen opmerken, soms in combinatie met grommen of blazen.
Medische oorzaken
Er zijn teveel medische oorzaken om op te noemen waardoor een kat kan gaan miauwen, maar een paar veelvoorkomende oorzaken willen we hier specifiek benoemen.
- er zijn katten die miauwen bij pijn van bijvoorbeeld blaasproblemen of (hevige scheuten bij) gewrichtspijn
- veel baasjes kennen het geluid dat een kat maakt als hij misselijk is en/of gaat braken – en misselijkheid komt vaker voor bij katten met een te snel werkende schildklier en nierfalen
- overmatig miauwen en/of hyperactief gedrag wordt vaak gezien bij (oudere) katten met een te snel werkende schildklier. Een bloedonderzoek bij een oudere kat die veel miauwt is absoluut aan te raden, ook als er verder nog geen andere lichamelijke of geestelijke symptomen zichtbaar zijn
- dementie komt bij katten ook voor, maar deze diagnose kan pas worden gesteld als álle andere medische oorzaken zijn uitgesloten door de dierenarts!
Is kattengedrag de oorzaak?
Als door de dierenarts een medische oorzaak is uitgesloten, dan ligt de oorzaak in kattengedrag.
Met name Oosterse kattenrassen zijn erg vocaal. Dat deze rassen veel miauwen, is normaal en hoort bij het ras. Denk aan de Savannah, Oosters Korthaar, Siamees, Bengaal, Burmees, Tonkanees, etc.
Miauwen kan (onbewust) aangeleerd zijn door de eigenaar. De kat heeft geleerd dat dit miauwen aandacht oplevert en dat kan ook negatieve aandacht zijn!
Oudere katten kunnen vaak moeilijker zien in het donker. Een nachtlampje op iedere verdieping is zeker geen luxe! Misschien helpt het bij jouw kat doordat hij zich dan beter kan oriënteren in huis.
Kan je kat zijn energie wel kwijt?
Het kan helpen om overdag, maar liever nog iedere avond als je tv kijkt, met je kat te spelen, zodat ze genoeg prikkels heeft gehad en moe genoeg is om ’s nachts te gaan slapen. Een kat is een schemer- en nachtdier, dus het spelen als je bijv. het journaal of je favoriete serie kijkt ’s avonds, is een heel goed moment om je kat moe te maken! En als je dat iedere avond even doet (dat hoeft echt geen uren; katten hebben maar een korte aandachtspanne en soms is een kwartiertje al genoeg), zal je kat dat ritueel enorm waarderen.
Verrijking in huis is ook altijd een goed idee (meer prikkels toevoegen aan de binnenomgeving). Dit geldt zeker voor binnenkatten.
Is je kat alleen of eenzaam?
Krijg je kat wel genoeg aandacht? Of ben je veel van huis en is hij misschien (te veel) alleen?
Is hij misschien eenzaam? Een kat erbij is zeker niet altijd de oplossing, dat hangt van de kat af. Of het een goed idee is om er een kat bij te nemen, kun je lezen in dit artikel van gediplomeerde kattengedragsdeskundige Liesbeth Puts.
Verlatingsangst komt bij katten ook voor. Daar kun je hier meer over lezen.
Katten houden van rituelen en vaste gewoontes
Katten zijn gewoontedieren en vinden vaste rituelen heel fijn. Met name als een kat onzeker (of dement) is, kan het voor een kat heel prettig zijn om een avondritueeltje in te bouwen (“afscheid nemen voor de nacht” met een aai en een snoepje).
Wat is de oplossing?
Negeren als je kat miauwt! En dat is veel moeilijker dan je denkt. Marieke heeft het moeten doen bij haar vocale katje Jinn, bij wie het miauwen na het overlijden van zijn broertje compleet uit de hand liep. Het moeilijkste vond Marieke om Jinn te negeren terwijl hij naast haar zat, naar haar keek en heel hard miauwde. Ook moet je een lange adem hebben, want het kan echt wel even duren voordat het miauwen minder wordt of normale vormen heeft aangenomen.
Belonen en aandacht geven: op het moment dat je kat stil is, geef je hem aandacht en beloon je hem. Sommige baasjes durven dat niet, die denken dan: eindelijk is hij stil, als ik hem nu aandacht geef, dan begint het weer! Maar dit is wel de manier die werkt. Het aangeleerde gedrag (‘als ik miauw, dan krijg ik aandacht’) zal langzaamaan stoppen en de kat leert – als het ware – opnieuw; dat het niet nodig is om te miauwen om aandacht te krijgen.
Uitdovingsweerstand
Bij haar opleiding (basiskennis kattengedrag aan de Tinley Academie) heeft Marieke bij leerprincipes van de kat o.a. geleerd over “uitdovingsweerstand”. Een prachtig woord. Het wil zeggen dat het gedrag eerst (ernstig) kan toenemen voordat het uitdooft. Je reageert niet meer op het gemiauw, dus de kat zal extra veel moeite doen (harder of méér miauwen) om toch je aandacht te krijgen, want dat werkte eerst toch altijd? Dit was bij Jinn ook zo en dat was echt een zware tijd. Soms word je echt helemaal gek van het gemiauw. Het negeren moet je stug volhouden en vergeet vooral niet je kat aandacht te geven en te belonen als hij wél stil is. Meer zit er gewoon niet op…
Spontaan herstel
En dan is er nog iets waar je rekening mee moet houden: spontaan herstel. Dit betekent dat het miauwen, dat geheel verdwenen leek te zijn, ineens – zonder aanleiding – weer de kop op kan steken. Vervelend en onverwacht als dat gebeurt! Je kunt dan wel even een wanhopig gevoel krijgen. Het is goed om te weten dat het normaal is dat dit kan gebeuren, zodat je niet het gevoel krijgt dat alles wat je hebt gedaan voor niets is geweest.
Goede artikelen over overmatig miauwen
Deze gediplomeerde kattengedragstherapeuten hebben goede, informatieve artikelen geschreven over overmatig miauwen:
Deskundige hulp inschakelen
Is een medische oorzaak uitgesloten door de dierenarts en kom je er met deze informatie en tips niet uit? Dan is het een heel goed idee om deskundige hulp in te schakelen. Een gediplomeerde kattengedragstherapeut in je eigen regio vind je via deze website.
Lezersvraag naar aanleiding van dit artikel
Ik kreeg in maart 2026 een goede vraag naar aanleiding van dit artikel:
“Kan het zijn dat mijn poes harder gaat miauwen om andere katten in de buurt te waarschuwen of duidelijk te maken dat ‘dit water’ echt van haar is en niet voor hen? Of ‘deze lekkere slaapplek’, ‘dit bakje eten’ etc.? Mijn bejaarde poes miauwt soms zo ontiegelijk hard na het drinken of eten. Maar soms ook tijdens water drinken. En ook wanneer ze op een lekker plekje gaat liggen (op verwarming of op de kast wat haar favo slaapplekken zijn). En dan echt een galm alsof ze de overburen wil waarschuwen. Dat harde galmen deed ze niet toen mijn andere kat er nog was. Die deed ook de ‘security checks’ rondom het huis/balkon. Dat doet deze poes niet.”
En dit was mijn antwoord:
“Dank je wel, dit is weer een goeie en boeiende vraag waar ik even over heb nagedacht.
Nee, dit is geen bekend gedrag bij katten. Het heel harde miauwen herken ik vooral van oudjes die een te snel werkende schildklier en/of diabetes hebben en bij oudere katten die doof (aan het worden) zijn en zichzelf niet horen.
In hoofdzaak communiceren katten als (van oorsprong) solitair dier door middel van geuren. Zo’n beetje (letterlijk) ‘als roepende in de woestijn’ proberen te communiceren naar andere katten heeft geen functie. Je ziet wel dat katten, zoals ze het zo mooi zeggen, “vocaliseren naar elkaar tijdens conflicten en tijdens paring”. [Ik weet dat de eigenaresse in een appartement woont] Ervan uitgaande dat ze bij jou thuis niet oog in oog staat met een andere kat en vreemde katten alleen kan ruiken, zien of horen op grotere afstand, is de kans heel klein dat ze op zo’n moment een kat probeert te intimideren zoals katten dat doen bij een conflict.
Dat verschrikkelijke geluid (ik word er altijd zo verdrietig van omdat ik weet dat beide katten zoveel stress hebben op zo’n moment) dat lijkt op babygehuil en vaak steeds harder wordt (ik noem het loeien), maken katten bij een confrontatie, in de hoop dat de ander afdruipt en het niet tot een gevecht komt.
Ik vind wel dat er weinig onderzoek is gedaan naar meerkatshuishoudens, want dan zie je toch vaak dat er echt wel met allerlei geluidjes tegen elkaar “gepraat” wordt en dat bevriende katten elkaar roepen (en soms wel wat harder ook in stem). Ik heb dat zelf ook regelmatig gezien; dat een van de katten onderaan de trap staat te ‘roepen’ of de ander boven is. Erg schattig.
Maar dat onnoemelijk harde wat jij beschrijft herinner ik me nog heel goed van mijn oudjes. Ik maakte me dan ook altijd druk om overlast voor de buren, want dat ging HARD!
Kan er nog een aandacht-component zijn? Krijgt ze op wat voor manier dan ook aandacht van jou als ze dit doet? In de zin van: probeer je haar te kalmeren met stem of te laten weten dat je er bent? Mijn eerste kat leek wel haast in trance als ze dit deed. Ik kon met zwaaiende armen voor haar staan en dan zag ze me niet eens, maar ze hoorde me ook niet als ik riep dat ik boven was en dat alles oké was.
Wat ik vaak heb aangeraden en waarover ik van verschillende baasjes positieve feedback heb gehad is dit supplement: Puur Choline Extra. Want er zijn oudere katten die dit ook ’s nachts doen en sommigen doen het zelfs veelvuldig ’s nachts, ik heb eigenaren gesproken die echt wanhopig werden van het slaapgebrek door het geloei ’s nachts.
Hoe lang is het nu geleden dat haar katse huisgenootje is overleden? Want in de tussentijd is ze natuurlijk ook weer ouder geworden, waar dit gedrag eigenlijk wel bij past.
Ik kan alleen niet plaatsen waarom ze dat specifiek doet na eten of drinken of bij het gaan liggen op een favoriete slaapplek.”
De reactie die ik vervolgens van de eigenaresse kreeg maakte het een stuk duidelijker en voor mij ook herkenbaar als ik bijv. terugdenk aan mijn katten KITT en Jinn. Haar kat is altijd een praatgrage poes geweest, de eigenaresse is ook gewend om te antwoorden en het miauwen is meer en luider geworden sinds ze echt oud werd. Dat, in combinatie met misschien wat cognitieve achteruitgang en wellicht doofheid, kan voor mij zeker verklaren waarom ze zo galmt.
“Ze is nu bijna 18, dus ouderdom zal zeker een rol spelen. Net lag ze op verwarming, ik ging douchen en na een paar minuten krijste ze. Ik had de deur van de douche open i.v.m. stoom, dus ik kon makkelijk even om het hoekje kijken. Toen ze me zag kwam ze meteen aanrennen met grote ogen. Kennelijk was ze me kwijt?
Ze heeft altijd veel gemiauwd, om eten of als de kattenbak niet schoon genoeg was of als ze te weinig aandacht kreeg. Ook kondigde ze aan dat ze ‘op de kast ging liggen slapen’ en dan zei ik: ‘oké, ga maar lekker liggen!’ (Ik had dan al gehoord dat ze op de kast was gesprongen).
Maar dat was nooit van dat geloei. Dit doet ze idd ook ’s nachts, word er soms echt moedeloos van. Doe geen oog dicht en ja…de buren! Ik ga dat choline-supplement proberen! Zou goed kunnen dat ze beetje dement aan het worden is. Of doof.”
Geraadpleegde bronnen
Er is wel onderzoek gedaan naar kattengeluiden, maar bijna al dat onderzoek kijkt naar katten die tegen mensen miauwen, niet naar katten die met elkaar “praten”.
Onderstaande studies laten vooral zien hoe kattengeluiden technisch in elkaar zitten. Onderzoekers kijken bijvoorbeeld naar toonhoogte, duur van het geluid en hoe een miauw verandert in verschillende situaties. Dat zegt iets over het vocale repertoire van katten, maar het gaat meestal niet specifiek over communicatie tussen katten onderling.
Wat je dus in de wetenschappelijke literatuur ziet, is dit:
- veel onderzoek naar katten die naar mensen miauwen
- onderzoek naar de akoestische eigenschappen van miauwen, zoals toonhoogte, melodie en lengte
- onderzoek naar individuele katten en hun geluiden
Maar bijna geen onderzoek naar bevriende katten die onderling geluidjes maken in een huishouden.
Met andere woorden: wat veel kattenbaasjes in huis zien (katten die elkaar met zachte geluidjes “roepen”, begroeten of tegen elkaar praten) is wetenschappelijk eigenlijk nog nauwelijks onderzocht. Dat gat in de kennis wordt in meerdere overzichtsstudies ook erkend.
Kortom: we weten best veel over hoe kattengeluiden klinken, maar verrassend weinig over hoe katten die geluiden gebruiken in hun sociale relaties met andere katten. Dat onderzoeksgebied staat nog in de kinderschoenen.
Tavernier, C., Ahmed, S., Houpt, K. A., & Yeon, S. C. (2019). Feline vocal communication. Journal of Veterinary Science, 20(2), e18. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7000907/
Schötz, S. (2012). A phonetic pilot study of vocalisations in three cats. In Proceedings of Fonetik 2012 (pp. 45–48). University of Gothenburg. https://portal.research.lu.se/en/publications/a-phonetic-pilot-study-of-vocalisations-in-three-cats
Schötz, S., & Eklund, R. (2016). Melody in human–cat communication (Meowsic). In Proceedings of Fonetik 2016. Lund University. https://roberteklund.info/pdf/Schotz_Eklund_VanDeWeijer_2016_Meowsic_Fonetik2016.pdf
Laatste update: 7 maart 2026