Nierfalen komt veel voor bij oudere katten en kan ervoor zorgen dat een kat misselijk wordt en slecht gaat eten. In dit artikel geef ik praktische tips om een kat met nierfalen aan het eten te houden. Het belangrijkste uitgangspunt: het is belangrijker dat een nierpatiënt eet dan wat hij precies eet. Niet eten kan bij katten snel leiden tot een neergaande spiraal.
Je leest hoe misselijkheid het eetgedrag beïnvloedt en waarom eten vanaf een verhoging soms helpt. Ook leg ik uit waarom te veel soorten voer tegelijk keuzestress kan veroorzaken en waarom koud voer vaak minder aantrekkelijk is voor katten.
Daarnaast bespreek ik manieren om eten aantrekkelijker te maken, zoals variëren in structuur van natvoer, wisselen van merk wanneer een kat een negatieve associatie met voer heeft ontwikkeld en het aanbieden van soepjes voor nierpatiënten. Ook komen voorbeelden aan bod van kleine extra’s die sommige katten goed verdragen, zoals roomboter of Griekse yoghurt met tien procent vet.
Tot slot geef ik praktische tips om medicatie makkelijker toe te dienen, bijvoorbeeld door pillen te verstoppen in kleine porties voer of door de zogenoemde diepvriestruc te gebruiken.
Ik kreeg een lieve mail van een mevrouw die al een aantal jaren klant is in mijn kattenwinkel en ook dankbaar gebruik maakt van de mogelijkheid om gratis kattenadvies te vragen: “bedankt voor alle onderbouwde, praktische en werkbare adviezen in je blogs”. Dit is natuurlijk het grootste compliment dat ik kan krijgen! ♥
Dit keer had ze een vraag over voer voor haar 17-jarige kat bij wie nierfalen ontdekt is door de dierenarts. Tijdens het typen van mijn antwoord kwamen er zoveel praktische tips in mijn hoofd bovendrijven, dat ik ze allemaal met haar heb gedeeld. Misschien kent ze er al heel veel, maar anders is het misschien welkome informatie.
Omdat ik hier slechts links en rechts wat over geschreven heb, zoals in het bericht over het toedienen van pillen en tips voor de oudere kat, heb ik besloten specifiek een artikel te schrijven met tips voor nierpatiënten.
Dát een nierpatiënt eet is belangrijker dan wát hij eet
Het allerbelangrijkste bij een nierpatiënt: dát hij eet en niet wát hij eet. Als dat wat ongezonder is, of dat het normale voeding is (en geen niervoeding), dan is dat echt niet erg. Je mag alles uit de kast trekken om een nierpatiënt aan het eten te houden.
Niet eten leidt bij katten altijd tot een neergaande spiraal, omdat het een diersoort is die veel kleine prooien per dag eet en slecht gedijt op vasten.
Sidenote: honden en vasten
Dit in tegenstelling tot bijv. (geoefende!) honden, die enorme hoeveelheden ineens kunnen verwerken en daarna wel dagen of weken zonder eten kunnen als het moet). Met ‘geoefende’ bedoel ik dat mijn herdershonden om de dag de dubbele hoeveelheid aten, de andere dag niets (mijn teef at 500 gram per dag / 3500 gram per week en dat verdeelde ik over 3 dagen). Honden worden er energiek, scherp en alert van en voelen zich hier heel goed bij. Maar dit kunnen baasjes natuurlijk niet zomaar van de een op de andere dag gaan doen en dit kan ook niet bij honden die brokken of kvv (gemalen vlees) eten, dat verteert te snel. Mijn honden aten hele prooidieren of een simulatie daarvan, wat ook minder snel verteerde, waardoor ze goed konden vasten.
Misselijkheid
Katten die nierfalen hebben of een te snel werkende schildklier, kunnen vaker misselijk zijn. Door het niet-eten worden katten misselijk(er) en door de misselijkheid willen ze niet eten.
Het is soms echt zorgelijk om ze aan het eten te houden, ik was er veel tijd mee kwijt en maakte me er veel zorgen over als de katten slechte dagen hadden. Als ze eenmaal eten, dan krijgen ze er ook weer zin in én gaan ze zich weer beter voelen, waardoor ze ook weer uit zichzelf meer zullen eten. Het ging zo een paar jaar op en af met mijn oudjes; dan ging het drie weken supergoed, aten ze alles wat ik ze voorschotelde en dan ineens weer wilden ze niks en was ik er dagenlang elk uur mee in de weer, tot ze weer aten.
Niervoeding is helaas vaak niet smakelijk. Nu ben ik niet op de hoogte van de laatste ontwikkelingen want er is zoveel geweldig voer bij gekomen in de tijd dat ik geen oudjes meer heb! Beaphar nier (natvoer) vonden mijn oudjes destijds heel smakelijk en aten ze vaak goed
Zeker om er medicatie in te krijgen mag je alles uit de kast trekken. Daar heb ik hier over geschreven.
Nog wat praktische tips.
Eten van een verhoging
Eten van een verhoging. De meeste oudere katten reageren hier instinctief heel enthousiast op en hoeven het niet te leren. Met de kop naar beneden eten verergert misselijkheid (die vaak voorkomt bij een te snel werkende schildlier en bij nierfalen). Maar houd het in de gaten of het goed gaat, als hij het gek of onprettig vindt en dan niet wil eten, geef hem dan ook de optie van de grond te eten.
Keuzestress
Bied nooit méér dan 3 soorten voedsel (dus ook liquid snack e.d.) tegelijk aan, dan krijgt een kat keuzestress.
Koud eten
Koud eten is voor de meeste katten niet prettig. Hun natuurlijke prooi is op lichaamstemperatuur en koud eten ruikt minder sterk.
Pas op met opwarmen
Warm eten uit de koelkast nooit op in de magnetron omdat dit een kookproces is dat voedingsstoffen doodt. In plaats daarvan liet ik 1 minuut kokend water staan in een bakje zodat het bakje warm was en dan deed ik nog een héél klein scheutje kokend water bij in het bakje natvoer. Goed roeren en dan was het meteen op een acceptabele temperatuur
Soorten en structuren natvoer
Zorg dat je allerlei soorten en structuren (paté, mousse, stukjes, reepjes, etc.) natvoer in huis hebt, zowel nierdieet als normaal voer, voor als hij niet wil eten (waarschijnlijk omdat hij zich op dat moment niet lekker voelt). Maar koop maar geen hele trays als hij iets lekker vindt, dat kan over 3 weken weer compleet voorbij zijn. 😊 Ik had ontelbaar veel merken in huis omdat ik wel meteen hele trays kocht toen, maar gelukkig kwam het altijd wel op omdat hij het ineens na 3 of 6 weken weigeren wél weer met smaak wilde eten.
Niet willen eten
Als ze iets niet wilden eten, dan wachtte ik 10 minuten en dan bood ik een ander merk aan in een ander etensbakje (geen geur en herinnering meer aan het voer dat hij op dat moment niet wilde).
Associaties met voer
Katten kunnen heel snel associaties maken en ook verkeerde. Het is mogelijk dat een kat een bepaald soort voer associeert met misselijkheid, vooral als hij misselijk wordt na het eten van merk X, is de associatie gauw gelegd dat het door het voer komt, waardoor hij dat specifieke voer niet wil eten.
Soep / drinks
Tegenwoordig zijn er ook waardevolle soepjes die ze vaak lekker vinden, speciaal voor nierpatiënten.
Rauw vlees voor katten die het al gewend waren
Rauw vlees mag hij zeker blijven krijgen, dat kregen ze bij mij ook tot het eind van hun leven. Ze kregen rauw rundvlees (vet is ook hier geen probleem, runderriblappen mogen dus gerust, hoewel veel katten de stukken vet niet lekker vinden), kipfilet, paard, struisvogel, kvv (compleet vers vlees, gemalen diepvriesvoer), dat zijn de dingen die ze erg lekker vonden.
Rare eetgewoonten van bejaarde katten
Rare eetgewoonten kregen mijn katten ook ineens op bejaarde leeftijd; spinazie (gesneden uit de diepvries die je opwarmt, geen grote verse bladeren) en gekookte sperziebonen wilden ze ineens. Geen probleem, zolang dat maar een héél klein deel van hun menu uitmaakt, want dit is niet erg voedzaam voor katten.
Creatief met medicatie
Om zijn medicatie erin te krijgen, moest ik in de laatste twee jaar Tonick’s leven wel héél erg creatief zijn en toen heb ik ook alles uit de kast getrokken. Een biefstuk die ik een tikje aanbraadde en in stukjes sneed, rosbief voor op brood, kipfilet voor op brood (het is vrij zout maar als uitzondering in een heel kleine portie kan het geen kwaad).
Roomboter voor katten met nierfalen
Ze kregen elke dag een vlok roomboter omdat (met name) Tonick ook graatmager was. Dit is een van de extraatjes die goed zijn voor katten met nierfalen. Het Medisch Centrum voor Dieren heeft een heel handige lijst gemaakt met fosfaatarme tussendoortjes.
Griekse yoghurt met 10% vet verdragen de meeste katten ook goed en heb ik ook jarenlang gegeven om mijn nierpatiëntjes weer aan het eten te krijgen (een dessertlepel is genoeg!). Yoghurt is vaak beter dan melk bij lactose-intolerantie, omdat de lactose in yoghurt door de fermentatie grotendeels is afgebroken. De levende melkzuurbacteriën in yoghurt helpen de lactose te verteren, waardoor het makkelijker verteerbaar is voor katten die lactose-intolerant zijn. Je kunt dit het beste zelf uitproberen door kleine porties te geven en te kijken hoe je kat reageert. In dit artikel heb ik uitgebreid geschreven over zuivel voor katten.
Pas op met leverworst!
Leverworst (vooral de blikjes Unox-leverpastei of blikjes van het huismerk waren hier een hit) kun je gebruiken in geval van nood.
Producten met lever zoals leverworst moet je zoveel mogelijk vermijden bij katten. De hoge hoeveelheid vitamine A kan leiden tot een overdosis; langdurige overmatige inname kan gewrichts- en botproblemen veroorzaken, omdat de vitamine wordt opgeslagen in de vetcellen en kan leiden tot botafwijkingen.
Leverworst is zeker géén verantwoorde snack zoals ik sommige baasjes zie geven. Ik gebruikte dit alleen bij uitzondering in héél kleine porties (minder dan een theelepel) om pillen in te verstoppen.
Ik gebruikte het ook alleen als verder niets werkte; een klein plukje leverpastei, daar deed ik de pil in.
De diepvriestruc
De diepvriestruc is voor veel kattenbaasjes de gouden tip geweest om (vieze) medicatie zoals bijv. antibiotica op een prettige manier aan hun kat te geven.
Het werkt goed de pil in leverworst even in de vriezer te leggen. Leverworst wordt door het hoge vetgehalte niet keihard bevroren, maar het verschil tussen de harde pil en de leverworst hadden katten minder goed in de gaten. Omdat leverworst zo lekker is, aten ze het pilletje dan makkelijker op (in plaats van de leverworst eraf te likken en het pilletje te laten liggen!).
Handige Facebookgroep
Sifra postte een nuttige tip in dit bericht op mijn Facebookpagina:
“Op de groep van Feline Chronic kidney disease staat een vrij uitgebreide voerlijst. Daarop staan ook merken als almo nature, amanova en vibrisse. Die voldoen qua samenstelling wel aan de eisen van nierdieet, maar zijn niet specifiek aangemerkt als nierdieet omdat dat minder goed verkocht.”
Wat is de prognose van een kat met nierfalen?
Deze vraag krijg ik vaker, maar er is niet in één zin antwoord te geven wat de prognose is van een kat met nierfalen. Dit hangt van verschillende factoren af. Het Medisch Centrum voor Dieren geeft er in dit artikel uitgebreid en onderbouwd antwoord op.
Laatste update: 7 maart 2026