Verzamelbericht: tips voor vachtverzorging

In ieder artikel over de (langharige) katten bij ons in de bemiddeling voor herplaatsing, vind je tips voor de juiste vachtverzorging. Omdat er bij zoveel baasjes onduidelijkheid bestaat over wat de beste manier van vachtverzorging is, heb ik dit verzamelbericht gemaakt. Hierin vind je allerlei links naar feitelijk onderbouwde informatie van experts over de juiste vachtverzorging voor katten.

Meer kammen leidt tot meer verharen

Dit is nog wel het belangrijkste misverstand dat ik doorlopend hoor: baasjes die alleen maar meer gaan kammen in de hoop dat de katten dan minder verharen. Het tegendeel is waar! Rassen zoals de Pers uitgezonderd, die speciale vachtverzorging nodig hebben, geldt voor eigenlijk vrijwel iedere kat: méér kammen leidt tot méér verharen. 1x per week kammen kan voor veel gezonde katten al teveel zijn, maar belangrijker is dat de meeste baasjes verkeerde materialen gebruiken. Iedere ‘mechanisme vorm van haren verwijderen’, leidt tot meer verharen omdat je haren uit de vacht haalt die er ‘nog niet klaar voor waren’. Dit zijn twee korte interessante blogs met de belangrijkste informatie over het kammen en de vachtverzorging van een korthaar. Zo verzorg je een korthaar en 5 tips.

Haarballen

Een enorm interessant en informatief blog van de vachtvriendelijke kattentrimmer Cats Only. Dit artikel gaat over haarballen. Echt de moeite van het lezen waard!

Susanne Waterkott van Kattentrimsalon Felis heeft een gastblog geschreven over haarballen. Interessant is dat ze adviseert om géén antihaarbalpasta’s te gebruiken met daarin mineraalolie of vaseline.

Tips voor vachtverzorging

De allerbeste blog die ik al jaren deel, wat zijn hier al veel kattenbaasjes mee geholpen! Een echte eyeopener is dit artikel van Desiree de Rue. Je kent haar misschien wel van haar interessante en informatieve YouTube-filmpjes en ze is ook de oprichter van Kattentrimsters.nl. Een website waar ik al jaren reikhalzend naar uitkeek; eindelijk een verzamelplaats van goede en vachtvriendelijke kattentrimmers – in jouw eigen buurt!

Ook van de hand van Desiree is dit blog, dat ik ook al jaren deel met kattenbaasjes: hoe verzorg je een korthaar?

Susanne heeft ook meegewerkt aan een artikel voor het Katten Kenniscentrum Nederland: bijtgedrag voorkomen bij katvriendelijke vachtverzorging.

Vilt

Wat is vilt? Vilt begint meestal bij een klit in de vacht. De kat krijgt de klit zélf niet weg met zijn tong – en de omliggende vacht raakt steeds meer met elkaar verweven. Uiteindelijk ontstaat er een soort “plakkaat” (groot of klein); de vacht is zó verstrikt geraakt dat deze vast komt te zitten op de huid. Uit de haarzakjes komt talg en ook dit hoopt zich op tussen de viltplaat en het geheel voelt vettig aan. Viltplekken zorgen dat de huid slecht geventileerd wordt en kan gaan broeien. Parasieten kunnen zich heerlijk nestelen tussen de huid en het vilt. Vilt trekt aan de huid en is erg pijnlijk voor katten.

Zeker als je de vacht (dagelijks) goed naloopt bij je kat, ben je er op tijd bij als je klitten en viltjes voelt. Je kunt dan nog voorzichtig proberen om de klitjes of viltjes met de punt van een grofgetande kam (foto) uit elkaar te plukken.

Hoewel klitten en vilt vaak voorkomen bij langharige katten, zie je het ook bij rasloze kortharige huiskatten. Mijn katje Chloe had een fluweelachtig vachtje dat heel snel kleine klitjes en viltjes kreeg. Als zeer angstig ex-zwerfkittentje liet ze kammen absoluut NIET toe en toen ik vond dat al die kleine viltjes uit de hand liepen bij haar, ben ik in 2019 bij trimsalon Cats Only in Gemert geweest. Met een slickerborstel is ze daar helemaal onder handen genomen en dat heeft haar vacht toen veel goed gedaan. ♥

Een basisset kopen voor het verzorgen van de kattenvacht

In de webshop van PerfecteKat.nl vind je een basisset om de vacht van jouw kat perfect te verzorgen. Ik bestel in de webshop van Desiree altijd kattenkruid en valeriaan, omdat het uitstekende kwaliteit is. Koffie, Friet en Wijntje krijgen het om de paar dagen aangeboden om ervan te genieten. 🙂

Koffie, Friet en Wijntje

Koffie en Friet heb ik geadopteerd in juli 2022. Het was ook toen een snikhete zomer. Met hun babyvachtje was er hooguit sprake van “kitten-rui”, om het zo maar te noemen. Ze verblijven het liefst (vrijwel dag en nacht) in de catproof tuin en dat mogen ze van mij ook. Ze hebben vrije toegang tot binnen door het slimme microchipkattenluik. Ook in de winter bleven ze graag in de tuin. Voor de vacht is er niets beters, die maakt een normale en volledige cyclus door, op basis van de weersomstandigheden. Met name Koffie was dan ook hartstikke lekker wollig in de winter, een prachtige dikke vacht had hij. Bij Koffie zie je het zo goed omdat zijn vachtlengte wat langer is dan bij een gemiddelde kortharige huiskat.

In het voorjaar van 2023 kwamen Koffie en Friet goed in de rui – en niet zo’n beetje ook! Koffie is eind mei een hele dag niet lekker geweest van een haarbal. Ik zag het ’s morgens al toen ik beneden kwam: hij voelde zich niet goed. Hij kwam me niet huppelend begroeten, praatte de hele dag niet en lag erg lusteloos op een kattenplankje te slapen. Hij wilde niets eten, ik heb hem van alles aangeboden de hele dag door. Pas tegen de avond hoorde ik het bekende: “ik-moet-overgeven-miauwtje”. Wat een opluchting. Hij braakte een indrukwekkende haarbal op en binnen een uur was hij weer zijn oude, speelse zelf. Toen dacht ik: hier moet ik iets extra’s voor doen.

Eten

Koffie, Friet en Wijntje eten rauw voer (eendagskuikens, rauwe kipfilet, rauw rundvlees, KVV (kompleet vers vlees; Kiezebrink-mixen en KIVO zijn hun favorieten) en daarnaast eten ze zoveel mogelijk goede kwaliteit blikvoeding. Dit is het beste voer voor katten dat zo dicht mogelijk in de buurt komt van hun natuurlijke menu (vochtrijk!). Brokjes eten ze ook. En gelukkig vangen ze iedere dag wel insecten in de tuin, want ook dat helpt tegen haarballen. Ik ben op Zooplus gaan zoeken naar haarbalproducten om ze in deze moeilijke periode te ondersteunen.

Brokjes tegen haarballen

Hoewel ik in het algemeen niet enthousiast ben over het merk (de samenstelling van dit merk brokken is niet best), heeft Royal Canin Hairball Care erg goed geholpen om haarballen af te voeren. Hetzelfde geldt voor Purina One Vacht & Haarbal. Omdat ik deze brokken zeker niet van de beste kwaliteit vind, heb ik ze gemixt met hun eigen merk brokken (merken die als beste uit onafhankelijke tests komen; die vind je hier).

Natvoer tegen haarballen

Qua natvoer heb ik Almo Nature Holistic Anti Hairball gekozen, want ze zijn erg selectief wat ze lusten qua blikvoeding. Gelukkig vonden ze deze maaltijdzakjes lekker en die heb ik na de “haarbal-episode” met Koffie ook iedere dag aan ze gegeven. De samenstelling van dit natvoer is schokkend slecht en dat ben ik zeker niet gewend van Almo. Een eiwitpercentage van 9,5% (juni 2023) is echt vér onder de maat. Vermoedelijk is hiervoor gekozen omdat juist gluten (graan!) zorgen voor een goede darmpassage van haarballen. Maar dit is wat mij betreft zéker geen voer om lange tijd te geven.

Snoepjes en snacks tegen haarballen

Snoepjes en snacks tegen haarballen heb ik ook meteen meebesteld. We hebben ze nog lang niet allemaal uitgeprobeerd (eind juni 2023), want ze eten hier heel weinig snoep. Ze geven er weinig om en áls ik het al geef is het hooguit 1x per dag een paar snoepjes per persoon, maar soms ook een aantal dagen helemaal niet. Hoewel ze hier niet houden van liquid snack en kattenpudding, vonden ze de creamy snacks uit onderstaande bestelling wel lekker (klik op de printscreens voor een vergroting).

Kammen

Koffie heb ik één keer goed gekamd met een slickerborstel, in juni 2023. Hij liet het zo goed toe dat ik zijn hele vacht heb kunnen doen. Er kwam echt een enorme berg haar af en sindsdien verhaart hij nog wel wat, maar lang niet meer zoveel, en dus ben ik ook gestopt met kammen om de natuur zijn gang te laten gaan.

Friet en Wijn zijn te ongedurig om uitgebreid gekamd te worden en die heb ik in een aantal korte sessies van nog geen minuut “onder handen genomen”. Hun haarverlies was aanzienlijk minder dan bij Koffie. Eind juni mocht ik Wijntje een keer helemaal goed doorkammen met de slicker-borstel, die is het ergste ook wel kwijt nu. Friet laat zich echt niet makkelijk kammen en die aai ik zo vaak mogelijk met natte handen (even onder de kraan gehouden). Dat laat ze heel goed toe en zo krijg ik er telkens weer wat los haar af. Friet heeft de ergste rui ook wel gehad nu.

Maizena of rijstzetmeel

Maizena of rijstzetmeel kun je gebruiken als “droogshampoo” voor katten. Het is geurloos en niet gevaarlijk als ze het per ongeluk binnenkrijgen met wassen. Ideaal voor katten! Bij opvangkat Wolfje was ik een beetje uitgeschoten met de maïzena, dat leidde wél tot komische foto’s. 🙂 Rijstzetmeel is eigenlijk zelfs nog wat beter, want maïzena kan klontjes geven in de vacht als de vacht nat wordt. Niet problematisch en die kun je ook goed uitkammen, maar als je bij de toko of ergens anders rijstzetmeel kunt krijgen, dan heeft dat de voorkeur.

---

Géén talkpoeder / babypoeder!

Ik begrijp heel goed dat baasjes denken: maïzena, rijstzetmeel, dat heb ik niet in huis. Waarschijnlijk kan het net zo goed met talkpoeder / babypoeder?

Nee, helaas, dat is géén goed alternatief. Het kan schadelijk kan zijn als je kat talkpoeder inademt of binnenkrijgt, door zich te wassen. Het kan leiden tot ademhalingsproblemen bij het inademen ervan en inname van talkpoeder bij het wassen kan leiden tot irritatie van het spijsverteringsstelsel of verstoppingen van de darmen.

---

De kattenvacht door de seizoenen heen

De vachtcyclus van een kat hangt sterk af van de jaargetijden.

De lente is de tijd van het jaar om de vacht te wisselen. Voor de meeste baasjes niet de leukste periode van het jaar, omdat je nu meer kattenhaar in huis aantreft. Bij kortharige katten duurt deze periode ongeveer 4 weken. Bij (half-)langharige katten duurt deze periode 6 tot 8 weken. De kans op klitten is in deze periode extra groot, omdat er nu meer losse haren in de vacht zitten. De kat likt met zijn tong de meeste haren weg, maar vaak hebben (met name) (half-)langharige katten wat ondersteuning nodig bij de vachtwisseling.

Voor ons is de zomer vaak de fijnste tijd van het jaar, met uitstapjes en vakanties. Maar de baasjes die op vakantie zijn en warm (of zelfs heel heet) weer verstoort het ritme van de kat. Katten kunnen niet goed omgaan met veranderingen en als ze hierdoor stress ervaren, dan kan dat een negatieve invloed hebben op de vacht. Door de warmte worden katten ook wat lui en daardoor wassen ze zich minder, waardoor de kans op klitten en vilt toeneemt.

In de herfst komt de vacht van katten tot rust. De vacht wordt weer dikker en de kans op klitten en vilt is in deze periode minimaal.

Helaas gaat de kwaliteit van de vacht in de winter achteruit. In huis staat de verwarming aan en de luchtvochtigheid daalt. Dit zorgt voor droge en stugge haren, die als een soort ‘prikkeldraad’ gaan uitzetten en dit geeft meer kans op klitten – en dus ook vilt. Dit is het seizoen om de vacht van je kat goed in de gaten te houden en klitten meteen aan te pakken voordat er viltjes ontstaan.

De normale rui

De normale rui bij katten vindt 2x per jaar plaats:

• tussen april en juni en
• tussen oktober en december

Weersomstandigheden beïnvloeden de normale ruiperioden heel erg. In een relatief koude/regenachtige zomer kan het zijn dat katten tijdelijk stoppen met verharen, waarna de rui ineens weer verder gaat als het een maand later erg warm wordt.

Bij een zachte winter kan de rui eerder beginnen! In de lente-rui zien trimmers vaak iets dat ze wintervilt noemen, met name bij (half)langharige katten. Daar kun je hier meer over lezen.

De ideale luchtvochtigheid voor kattenvachten

Voor kattenvachten is een luchtvochtigheid van 50 tot 55% ideaal. In huis met de verwarming aan in de winter kan de luchtvochtigheid hier ver onder zitten. Meet het eens en schaf eventueel een luchtbevochtiger aan. Dan wordt de vacht van je kat minder statisch en de huid minder droog. En dat helpt (nieuwe) klitten voorkómen.

Ook interessant om te lezen

zwarte katten worden “bruin van de zon”

de vioolklier / katerstaart

een van de allerbeste artikelen over de vacht komt van Jet Bijen-Veldhoen. Zij legt heel erg goed uit dat de (langharige!) vacht van een kat werkt als een thermoskan; langhaartjes hebben het niet warm met een dikke vacht en dit leidt niet tot oververhitting! Klik hier voor het interessante artikel.

waarom katten niet geplukt of ontwold moeten worden

wintertips voor je kat

PEA is inzetbaar voor ondersteuning van het autoimmuunsysteem, bij huidproblemen, intoleranties en allergieën en bij huid- en vachtproblemen. PEA is te koop bij Organimal en met mijn speciale code krijg je altijd 10% korting, op iedere bestelling!

Katvriendelijke trimsalons gebruiken géén dwangmiddelen

Wat zijn dwangmiddelen? En waarom is het niet nodig en ook niet goed voor de kat om deze te gebruiken? Desiree en Wendy leggen het uit in deze video.

Online cursus vachtverzorging voor kattenbaasjes

Non-invasieve kattentrimster Lore, ook aangesloten bij het Kattentrimkeurmerk, heeft een online cursus voor kattenbaasjes! Je krijgt daar ook huiswerk met praktische oefeningen die gericht zijn op de vacht van jouw kat. Dit soort initiatieven juich ik van harte toe!

Tips, vragen of opmerkingen?

Wij zijn het best en het snelst bereikbaar via e-mail. Laat het gerust weten als je tips (bijv. onderbouwde informatieve artikelen van vachtvriendelijke trimsalons), vragen of opmerkingen hebt, naar aanleiding van dit artikel.