Veel katten krijgen al op jonge leeftijd gebitsproblemen. Rond de leeftijd van 3 jaar vertonen veel katten al tandplak, tandsteen of tandvleesontsteking. Dat begint vaak onopvallend, maar kan uiteindelijk leiden tot pijn, ontsteking en tandverlies.

Werken gewone brokken tegen tandplak?

Er wordt vaak gedacht dat harde brokken het gebit schoonhouden. Voor gewone droge brokken is niet aangetoond dat die het gebit automatisch reinigen. Zetmeel uit brokken kan aan de tanden blijven kleven en zo bijdragen aan tandplak. Natvoer lijkt dat effect in mindere mate te hebben.

Alleen specifieke gebitsbrokken die in gecontroleerde studies zijn onderzocht en een aangepaste structuur hebben, kunnen aantoonbaar tandplak of tandsteen verminderen. Standaardbrokken vallen daar niet automatisch onder.

Tandenpoetsen is het meest effectief

Net als bij mensen is het tandenpoetsen bij honden en katten het meest effectief om plak zo snel mogelijk te verwijderen. Tandenpoetsen met een speciale tandenborstel voor katten (al dan niet met speciale, smakelijke ’tandpasta’) of het gebit poetsen met een gaasje, werkt direct, omdat je de plak letterlijk weghaalt.

In de praktijk is dat bij volwassen katten vaak lastig, zeker als de dierenarts het op latere leeftijd adviseert en ze dit niet geleerd hebben als kitten. Daarom kiezen baasjes soms voor gebitsreinigende producten.

Systemisch werkende zeewierpoeders

PlaqueOff en Plaque Stop zijn voorbeelden van poeders die je door het voer mengt. De werkzame stof is Ascophyllum nodosum, een bruin zeewier.

Volgens de productinformatie wordt dit via de darm opgenomen en beïnvloedt het de samenstelling van het speeksel. Via het speeksel komt het in de mond terecht. Het idee is dat tandplak daardoor minder stevig hecht en minder snel verhardt tot tandsteen.

PlaqueOff en Plaque Stop zijn verschillende producten van verschillende fabrikanten. De poedervariant Plaque Stop is van Bogadent en bevat in Nederland Ascophyllum nodosum, net als het merk PlaqueOff. Daarmee vallen ze wat betreft de werkzame stof in dezelfde categorie. Andere ingrediënten en samenstellingen kunnen per product en per land verschillen.

Jodium en de schildklier

Bruin zeewier bevat van nature jodium. Jodium is nodig voor de aanmaak van schildklierhormonen. Een langdurig hoge jodiuminname kan bij gevoelige katten invloed hebben op de schildklier.

Een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie), komt relatief vaak voor bij oudere katten. Meestal wordt dit veroorzaakt door een goedaardige vergroting of tumor van de schildklier.

Uit onderzoek blijkt dat het jodiumgehalte in commerciële zeewierproducten sterk kan verschillen. Dat maakt correcte dosering belangrijk.

In de beschikbare wetenschappelijke literatuur zijn geen gevallen beschreven waarbij gebruik volgens de aanbevolen dosering van commerciële algenpoeders voor het gebit rechtstreeks leidde tot een te snel werkende schildklier. Wel wordt langdurig verhoogde jodiuminname genoemd als mogelijke risicofactor bij gevoelige dieren.

Leeftijd en persoonlijke afweging

Hyperthyreoïdie wordt meestal gezien vanaf ongeveer 8 tot 10 jaar, met een duidelijke toename vanaf 10 tot 12 jaar.

Praktisch kun je het zo bekijken:

tot ongeveer 7 jaar
Bij een gezonde kat en correcte dosering wordt het risico in de literatuur als laag ingeschat

vanaf 8 jaar
Bewuster afwegen. Kijk naar de totale jodiuminname en de gezondheid van je kat

vanaf 10 jaar
Voorzichtig zijn, zeker bij bekende of vermoede schildklierafwijkingen. Overleg met de dierenarts en laat zo nodig periodiek de T4-waarde controleren

Wat zwaarder weegt dan leeftijd alleen:

• eerdere afwijkende T4-waarden
• de totale hoeveelheid jodium in voeding en supplementen
• gelijktijdig gebruik van meerdere zeewierproducten
• signalen die kunnen wijzen op een te snel werkende schildklier, zoals gewichtsverlies, onrust of verhoogde eetlust

VOHC en gecontroleerde studies

De VOHC-lijst voor katten vind je hier.

VOHC staat voor Veterinary Oral Health Council. Producten krijgen acceptatie wanneer zij in gecontroleerde studies een vooraf vastgestelde vermindering van tandplak en of tandsteen laten zien bij correct gebruik.

Fabrikanten betalen een beoordelingsvergoeding om hun product te laten toetsen. Acceptatie wordt alleen verleend wanneer de aangeleverde onderzoeksgegevens voldoen aan de vastgestelde criteria van een onafhankelijke commissie van veterinaire tandheelkundige specialisten.

De lijst is geen rangorde van beste merken en zegt niets over samenstelling, veiligheid op lange termijn of geschiktheid voor een individuele kat. Het laat alleen zien of een product in onderzoek een meetbaar effect heeft laten zien.

Zijn er zeewiervrije poeders met vergelijkbare onderbouwing?

Op dit moment is de zeewiercategorie in poedervorm de categorie waarvoor openbare klinische onderbouwing beschikbaar is voor vermindering van tandplak en tandsteen bij katten.

Sommige gebitsproducten voeg je toe aan het drinkwater van je kat. Dat zijn vloeistoffen die je in de waterbak doet en die bedoeld zijn om via het drinkwater tandplak te helpen verminderen. Dit worden wateradditieven genoemd. Een aantal daarvan staat ook op de VOHC-lijst.

De ene kat accepteert dat zonder problemen, maar sommige katten gaan minder drinken door de veranderde smaak. Een kat moet voldoende blijven drinken. Als een toevoeging ervoor zorgt dat een kat minder vocht binnenkrijgt, dan is dat niet de bedoeling. Voldoende vochtopname is belangrijker dan een mogelijk voordeel voor het gebit.

Waarom ik dit artikel heb herschreven

Dit artikel stond al jaren online. In februari 2026 heb ik het opnieuw herschreven.

De aanleiding was een vraag van een mevrouw met wie ik al jaren mail over kattenonderwerpen. Zij zoekt alles heel zorgvuldig uit voordat ze iets aan haar kat geeft en dat vind ik super! Haar kennisniveau is heel hoog en haar vraag aan mij was dan ook heel concreet:

“Er zijn nieuwe, dure supplementen op de markt zonder zeewier. Zijn die beter of gezonder dan PlaqueOff? En loop ik achter met mijn kennis, als ik nog steeds PlaqueOff gebruik?”

Dat vond ik een goede vraag. Dus ben ik opnieuw gaan kijken naar PlaqueOff en Plaque Stop. Niet alleen naar de ingrediënten, maar ook naar de wetenschappelijke onderbouwing en de VOHC-lijst.

Omdat onlangs op mijn Facebookpagina een opmerking was gemaakt over de VOHC-lijst, heb ik ook meteen uitgezocht wat de criteria zijn van de producten die op de VOHC-lijst staan. Dat kon ik meteen meesturen aan de vraagsteller en in dit artikel vermelden, voor het geval er meer mensen zijn die zich dit afvragen.

De VOHC beoordeelt producten per merk en per specifieke samenstelling. Een fabrikant moet zijn eigen product indienen en onderzoeksgegevens aanleveren. Alleen als die studies voldoen aan de vastgestelde criteria, komt dat specifieke product op de lijst.

PlaqueOff staat op de VOHC-lijst. Dat betekent dat dit product is beoordeeld en geaccepteerd volgens die procedure.

Plaque Stop van Bogadent staat niet op de VOHC-lijst. Dat betekent niet dat het niet werkt. Het betekent alleen dat dit specifieke product niet via de VOHC-procedure is beoordeeld of geaccepteerd. Fabrikanten kiezen zelf of zij dat traject doorlopen.

Ook als twee producten dezelfde werkzame stof bevatten, worden ze niet automatisch samen beoordeeld.

Ik heb daarna de actuele productinformatie van de fabrikanten bekeken en de beschikbare wetenschappelijke literatuur over dit onderwerp opnieuw doorgenomen.

Op dit moment is de systemisch werkende zeewiercategorie in poedervorm de categorie waarvoor openbare klinische onderbouwing beschikbaar is voor vermindering van tandplak en tandsteen bij katten.

Maar dat is nogal een mondvol, dus makkelijker gezegd: PlaqueOff en Plaque Stop vallen in deze categorie. Het is goed mogelijk dat er inmiddels meer merken algenpoeders op de markt zijn op basis van Ascophyllum nodosum, het bruin zeewier dat in deze producten wordt gebruikt. Je kunt altijd de samenstelling op de verpakking of de website van de fabrikant bekijken om te zien of een product dezelfde werkzame stof bevat en dus volgens hetzelfde principe werkt.

Wat zijn alternatieven?

Ik heb de ervaring en ook van verschillende baasjes deze feedback gekregen, dat kortgezegd ‘algenpoeder’ door veel katten makkelijk wordt geaccepteerd als je het mengt door hun blikvoer (of vette yoghurt of liquid snack, als je kat geen natvoer eet). Maar wat nou als je kat dit niet lust of als je echt geen middel op basis van algen wil of kan geven, in verband met de jodium die erin zit?

Op de VOHC-lijst staan daarnaast ook andere soorten producten, zoals bepaalde gebitsbrokken, kauwproducten en wateradditieven die in onderzoek een meetbaar effect hebben laten zien. Wie een alternatief zoekt zonder zeewier, kan op die lijst kijken welke producten voor katten zijn geaccepteerd.

Of een product daadwerkelijk geschikt is voor jouw kat, hangt altijd af van de individuele kat. Bespreek de producten op de VOHC-lijst gerust met je dierenarts om samen te kijken wat het beste bij jouw ka.

Geraadpleegde bronnen

Aakre, I., Tveito Evensen, L., Kjellevold, M., Dahl, L., Henjum, S., & Alexander, J. (2021). Commercially available kelp and seaweed products: Nutritional and toxic elements content. Food Chemistry, 351, Article 129284. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2021.129284

Edinboro, C. H. (2010). Feline hyperthyroidism: Potential relationship with iodine. Journal of Feline Medicine and Surgery, 12(9), 672–680. https://doi.org/10.1016/j.jfms.2010.07.004

Peterson, M. E. (2014). Feline hyperthyroidism: An animal model for toxic nodular goiter. Journal of Endocrinology, 223(3), T97–T114. https://doi.org/10.1530/JOE-14-0333

Smyth, P. P. A. (2021). Iodine, seaweed, and the thyroid. Thyroid Research, 14(1), 5. https://doi.org/10.1186/s13044-021-00098-7

Persoonlijke ervaringen met andere gebitsverzorgende producten

Van verschillende katteneigenaren en hun dierenartsen heb ik positieve ervaringen gehoord met Gingifit van Huisdierendokter. Dit betreft individuele ervaringen en geen klinische vergelijking met andere producten. De tabletten kun je fijnmaken tot poeder en door het voer mengen. Of dit supplement geschikt is voor jouw kat, hangt af van de situatie en de gezondheid van het dier. Bespreek het gebruik altijd vooraf met je eigen dierenarts, zodat de dierenarts kan beoordelen of dit bij jouw kat past.

Verantwoording

Dit artikel is met grote zorg samengesteld op basis van geraadpleegde wetenschappelijke literatuur en publiek beschikbare productinformatie. Het betreft een onafhankelijke, inhoudelijke vergelijking en is bedoeld als feitelijke en controleerbare informatie.

Productsamenstellingen kunnen wijzigen. Controleer daarom altijd de actuele productinformatie van de fabrikant.

Verantwoording

Ik heb dit artikel met grote zorg geschreven en gebaseerd op geraadpleegde wetenschappelijke literatuur en openbare bronnen. Ik geef de beschikbare kennis weer zoals die op het moment van schrijven bekend is. Als onderzoek geen direct oorzakelijk verband aantoont, benoem ik dat expliciet.

Wie kan aantonen dat een specifieke passage feitelijk onjuist is, kan mij daarvan via e-mail een concrete melding doen met onderbouwing en bronverwijzing. Ik neem geen algemene meningen, interpretaties of niet-onderbouwde stellingen in behandeling.

---

Dit artikel is volledig herschreven op 22 februari 2026