Een pad heeft huidklieren achter de ogen die een bittere, irriterende gifcocktail afscheiden om zich te beschermen tegen vijanden. Als een kat een pad in de bek neemt, kan dat lokale irritatie veroorzaken met speekselen, schudden met de kop en kokhalzen, en in zeldzame gevallen (bij kleine of gevoelige dieren) kan dit leiden tot meer algemene verschijnselen zoals maag- en darmklachten, benauwdheid en onrust. In het artikel beschrijf ik wat je moet doen als je huisdier met een pad in contact is geweest, zoals het uitspoelen van de bek bij lokale verschijnselen en contact opnemen met een dierenarts bij ernstige klachten. Je krijgt uitleg over de aard van het gif, herkenbare reacties bij dieren en praktische aandachtspunten om risico’s te beperken tijdens de paddentrek in het vroege voorjaar.
Vergiftiging door de pad
Tja, hij is niet moeder’s mooiste, de pad! Wist je dat een hond of kat vergiftigd kan raken door padden?
Een pad valt niet erg op door zijn kleur en lichaamsbouw. Als een pad wordt aangevallen, dan houdt hij zich dood, in de hoop dat een vijand wat anders gaat doen. Zie je een pad in de tuin en ben je bang dat je hond of kat ermee wil spelen? Als je hem oppakt dan zal hij misschien zijn urine laten lopen en soms maakt hij piepende geluidjes. Maar een pad zal nooit bijten!
Een sterke prooi
Een pad is een echte survivor. Hij heeft klieren in zijn huid en met name de paratoïden achter zijn ogen bevatten stoffen die giftig zijn. Hij scheidt deze stoffen af bij gevaar. Het gif heeft een witte kleur en smaakt erg bitter. Het gif wordt bufofagine genoemd en bestaat niet uit één chemische verbinding maar uit een cocktail van verschillende stoffen. Dit gif zorgt ervoor dat padden een niet erg geliefde prooi zijn. Zelfs de larven van de pad zijn niet te eten! Slechts een paar dieren zijn immuun voor paddengif. Dit zijn de ringslang (Natrix natrix) en de egel. Vissen hebben ook een hekel aan de bittere smaak van padden. Daarom kunnen padden zich voortplanten – en overleven de kikkervisjes ook – in visrijke wateren.
De paddentrek
De paddentrek is een jaarlijks terugkerend fenomeen waarbij padden (en andere amfibieën) van hun winterverblijven naar het water trekken om zich te gaan voortplanten. De paddentrek vindt plaats van februari tot april. De combinatie van de temperatuur (minimaal 6°C) en luchtvochtigheid (hoe natter hoe beter) zijn belangrijk voor het op gang komen van de paddentrek. Tijdens milde, natte perioden kan het grootste deel van de populatie in zeer korte tijd naar het voortplantingswater trekken. Bij grote populaties kan dit om duizenden dieren per nacht gaan!
Het gif
Het gif irriteert de slijmvliezen van de vijand, zodat die de prooi weer uitspuugt na inname. Voor mensen is het gif hooguit licht irriterend op de huid. Het oppakken van padden is voor mensen niet gevaarlijk, maar het is raadzaam om daarna je handen te wassen. Als het gif per ongeluk terechtkomt in je ogen of in je mond, dan komt het in aanraking met gevoelige slijmvliezen en dan kan het wel een sterk irriterende reactie opwekken.
Hoe zit het met paddengif en huisdieren?
Als een hond of kat een pad in zijn bek neemt, dan geeft dat meestal een lokale irritatie aan de bek.
Bij kleine huisdieren én als ze een grote hoeveelheid gif binnen hebben gekregen, kunnen deze lokale verschijnselen optreden:
- irritatie van neus, lippen en slijmvliezen van de bek. Soms wordt dit gevolgd door een ontsteking
- (hevig) speekselen
- onrust
- schudden met de kop
- krabben aan de bek
- kokhalzen of braken
Alléén als dieren (hond, kat, fret) klein zijn, niet gezond zijn, of oud zijn én de hoeveelheid ingenomen gif is groot, dan zouden deze algemene verschijnselen kunnen optreden:
- maag- en darmklachten
- slecht of niet eten
- koorts
- benauwdheid
- onrust
- coördinatiestoornissen
Algemene verschijnselen zie je meestal als een dier een pad heeft opgegeten, of als hij water heeft gedronken uit een bak waar al enige tijd een pad in zat.
Herstel volgt meestal binnen 12 uur bij de hond en binnen 6 dagen bij de kat.
Wat moet je doen als je huisdier met een pad in contact is geweest?
- spoel de bek van het dier uit met (stromend) water als er lokale verschijnselen zijn
- neem bij algemene verschijnselen contact op met je dierenarts
Meer informatie over padden: padden.nu
Zijn kikkers giftig voor katten?
Een heel goede vraag van Petra op onze Facebookpagina: zijn kikkers giftig voor katten?
Nee, de inheemse kikkers in Nederland zijn niet giftig en kikkers vormen een onderdeel van het natuurlijke menu van de kat. Wel zijn kikkers – net als slakken – een mogelijke besmettingsbron van long- en hartworm. Gelukkig zijn ook deze wormen goed te bestrijden met bijv. Milbemax of Advocate (kijk in dit bericht voor meer middelen om specifieke wormen te lijf te gaan).
Vakantie met je kat of emigratie
Er zijn wel diverse tropische kikkers die (zeer) giftig en zelfs dodelijk zijn voor mens en dier. Een probleem is dat er bijv. in de Verenigde Staten niet-inheemse kikkers en padden zijn uitgezet. Zoals de mens wel vaker niet zulke slimme ideeën had, is bijv. de reuzenpad uitgezet in het Caraïbisch gebied, in delen van Azië en op Australië. De reuzenpad kwam oorspronkelijk voor in grote delen van Midden- en Zuid-Amerika. Hij werd in andere delen van de wereld vrijgelaten om insecten en muizen te bestrijden. Maar dat pakte niet goed uit, in plaats van deze dieren op te eten, richtte de reuzenpad zich op andere dieren, zoals andere amfibieën die ook insecten eten. Daarnaast is de reuzenpad erg giftig. Vijanden in gebieden waar deze pad van nature niet voorkomt, kunnen doodgaan als ze hem proberen op te eten. Inmiddels wordt de reuzenpad als plaagdier gezien… Belangrijk dus om te weten als je je kat mee op vakantie neemt of bij een emigratie naar een van deze delen van de wereld!
Ook een groot probleem is dat vooral huisdieren (maar ook mensen!) onbekend zijn met de lokale soorten, omdat ze niet weten welke soorten ze beter kunnen vermijden – in tegenstelling tot inheemse diersoorten. Een kat zal dus een “eetbare inheemse kikker” wél herkennen, maar een uitheemse (giftige) kikkersoort niet en daar kan het fout gaan. In Nederland zijn voor zover bij ons bekend geen uitheemse giftige kikkers in de natuur aanwezig, maar dit kan natuurlijk altijd anders zijn op het moment dat je dit leest.
De vuursalamander is giftig en komt wel voor in Nederland en België.
Misschien ook interessant om te lezen: lijst van giftige diersoorten
het giftige speeksel van mollen en spitsmuizen (geen zorgen, het gif is niet sterk genoeg om katten ziek te maken!)
Laatste update: 10 februari 2026